Journalisten, vloggers en bloggers die niet voor de
reguliere media werken, mogen weer als pers verslag doen vanuit
rechtbanken. Dat recht was hun vorig jaar juni ontnomen met de invoering
van de Persrichtlijn 2025. Vanaf dat moment mochten alleen
verslaggevers die in het bezit zijn van een politieperskaart of lid zijn
van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) als pers
rechtszaken bijwonen. Volgens de Vereniging van Vrije Journalisten (VVJ)
werd daarmee de persvrijheid van onafhankelijke burgerjournalisten
aangetast. De Rechtbank in Den Haag geeft de VVJ gelijk en verwees de
beperkende accreditatieregel op woensdag 13 mei naar de prullenmand.
Rechtspraak in Nederland is in
principe openbaar. Dat is geen vrijblijvende beleefdheid, maar een
grondwettelijk verankerd beginsel dat burgers in staat stelt de
rechterlijke macht te controleren. Deze openbaarheid geldt als een
hoeksteen van onze rechtsstaat. Zonder publieke controle kan macht
ontsporen en journalisten spelen daarbij een essentiële rol. Zij maken
de gang naar de rechter zichtbaar, vertalen ingewikkelde procedures voor
een breed publiek en zorgen ervoor dat zaken die anders in de schaduw
zouden blijven, in de schijnwerpers worden gezet.
Tot juni vorig jaar mocht daarom iedereen
die journalistiek werk verricht, van het plaatsen van video's op een
eigen YouTube-kanaal en het bijhouden van een blog tot het filmen voor
de NOS en schrijven voor De Telegraaf, als pers rechtszaken bijwonen.
Dat wil zeggen dat zij in tegenstelling tot het gewone publiek, een
laptop en telefoon mee de rechtszaal in mochten nemen en onder strikte
voorwaarden geluids- en beeldopnamen van rechtszittingen mochten maken.
Op 1 juni 2025 kwam er een abrupt einde aan deze gang van
zaken. Vanaf die datum werd de Persrichtlijn 2025 van kracht en kregen
alleen nog journalisten als pers toegang tot gerechtshoven als zij over
een perskaart van de Nederlandse Vereniging voor Journalisten (NVJ) of
een politieperskaart (ook uitgegeven door de NVJ) beschikten. "De NVJ
kent alleen een perskaart toe aan leden die ten minste 75 procent van
het minimumloon met journalistieke activiteiten verdienen of een
journalistiek arbeidscontract voor ten minste 16 uur per week hebben",
legt Sander Compagner uit. "Voor een politieperskaart, bedoeld om
tijdens demonstraties en rellen achter de linies van de politie verslag
te kunnen doen, moet je aan dezelfde inkomenseis voldoen en voor een
massamedium werken."
Compagner is, naast uitgever van De
Andere Krant, voorzitter van de mede door hem in 2020 opgerichte
Vereniging voor Vrije Journalisten (VVJ). "Veel van onze leden zijn
eenpitters die van kleine donaties leven en vaak uit overtuiging geen
lid van de NVJ — een onderdeel van vakbond FNV — willen worden. Die
groep werd door de nieuwe persrichtlijn buitengesloten. Voor mij was dat
een onaanvaardbare aantasting van de persvrijheid."
(Bron en meer informatie: https://deanderekrant.nl/nieuwe-media-mogen-niet-langer-uit-rechtbank-worden-geweerd/)