De GGD wil een einde aan het gebruik van UF-schuim, isolatiemateriaal dat de afgelopen jaren in de spouwmuren van tienduizenden woningen in Nederland is aangebracht.
Uit onderzoek van Zembla blijkt dat bewoners ziek kunnen worden van het gas dat uit het schuim vrijkomt. UF-schuim bevat formaldehyde, een stof die op de lijst van Zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) staat omdat het kankerverwekkend is en DNA kan beschadigen.
Uit een inventarisatie van Zembla blijkt dat bewoners op zeker zeven locaties gezondheidsklachten hebben gekregen. Het gaat om huurwoningen in Elst (Utrecht), Dalfsen, Dedemsvaart, Capelle aan den IJssel en Purmerend en om particuliere woningen in Oostzaan en Nieuwegein. Op meerdere locaties werden formaldehydeconcentraties gemeten die zo hoog waren dat bewoners van de GGD het advies kregen hun huis per direct te verlaten. Sommige woningen zijn al jaren onbewoonbaar. Op korte termijn kan blootstelling leiden tot benauwdheid, hoofdpijn en eczeem. Op lange termijn is formaldehyde kankerverwekkend.
Milieu-epidemioloog Jeroen de Hartog van GGD regio Utrecht pleit voor een verbod op UF-schuim, tenzij uit onderzoek blijkt dat het veilig kan worden toegepast. Ook hoogleraar risicoanalyse van chemische stoffen Ad Ragas (Radboud Universiteit) spreekt zich in Zembla uit voor een direct verbod. Hij wijst erop dat formaldehyde onder meer keel- en neuskanker en leukemie kan veroorzaken en genotoxisch is, waardoor er volgens hem geen absoluut veilige dosis bestaat.
In Dalfsen staan twee appartementencomplexen al drie jaar leeg omdat het formaldehydegehalte in een aantal woningen te hoog blijft. Op andere locaties konden bewoners maandenlang slechts in enkele kamers verblijven vanwege verhoogde concentraties in de rest van de woning. De gemeten waarden worden door deskundigen als uitzonderlijk hoog omschreven.
Zembla onderzocht ook waarom UF-schuim nog altijd wordt gebruikt, terwijl al 45 jaar bekend is dat formaldehyde kankerverwekkend en genotoxisch is.
Interne documenten van het ministerie van Volksgezondheid tonen dat topambtenaren in 1980 een verbod overwogen. Het ministerie van Volkshuisvesting wees destijds op de hoge kosten van vervanging. Anders dan in Canada werd UF-schuim in Nederland niet verboden. Een adviescommissie over maximale formaldehydeconcentraties in woningen besloot de bestaande norm niet te verlagen, nadat vertegenwoordigers uit de chemische industrie de kankerrisico's relativeerden. Formaldehyde wordt naast isolatiemateriaal ook toegepast in onder meer spaanplaat en schoonmaakmiddelen.
UF-schuim wordt al ruim vijftig jaar gebruikt en leidde eerder tot gezondheidsklachten. De laatste jaren nam het gebruik toe doordat de overheid het na-isoleren van woningen stimuleert. Het materiaal kan eenvoudig via de buitenmuur in bestaande spouwmuren worden gespoten.
Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening laat weten op de hoogte te zijn en wacht een lopend onderzoek van de GGD af om te beoordelen of de huidige regelgeving voldoende bescherming biedt. Inmiddels kijkt het kabinet naar mogelijkheden om UF-schuim te verbieden of de subsidie erop in te trekken, naar aanleiding van het onderzoek van Zembla.
24-02-2026
De GGD wil een einde aan het gebruik van UF-schuim, isolatiemateriaal dat de afgelopen jaren in de spouwmuren van zeker tienduizenden woningen in Nederland is aangebracht. Bewoners kunnen ziek worden van het gas dat uit het schuim vrijkomt. Na onderzoek van Zembla luidt de GGD daarover de noodklok in het programma. UF-schuim bevat formaldehyde, een stof die op de lijst van Zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) staat omdat het kankerverwekkend is en DNA kan beschadigen. Uit een inventarisatie van Zembla blijkt dat bewoners op zeker zeven locaties gezondheidsklachten hebben gekregen. Het gaat om bewoners van huurwoningen in Elst (Utrecht), Dalfsen, Dedemsvaart, Capelle aan de IJssel en Purmerend en om particuliere huiseigenaren in Oostzaan en Nieuwegein. De gemeten formaldehyde-concentraties waren op meerdere locaties zo hoog dat bewoners van de GGD het advies kregen per direct hun huis te verlaten. Sommige huizen zijn al jaren onbewoonbaar.
Op korte termijn veroorzaakt formaldehyde benauwdheid, hoofdpijn en eczeem. De stof is op lange termijn kankerverwekkend. "Wat de GGD betreft, zouden we het nu moeten gaan verbieden", zegt milieu-epidemioloog Jeroen de Hartog van GGD regio Utrecht, naar aanleiding van een groeiend aantal gezondheidsklachten dat door zijn organisatie in kaart is gebracht. Alleen als uit onderzoek blijkt dat het schuim veilig kan worden aangebracht ziet de GGD nog ruimte, "maar dat onderzoek ken ik niet", aldus De Hartog.
Ook Ad Ragas, hoogleraar risicoanalyse van chemische stoffen (Radboud Universiteit), pleit in Zembla voor een direct verbod op toepassing van UF-schuim. Hij wijst erop dat formaldehyde keel- en neuskanker en leukemie veroorzaakt. De stof is bovendien genotoxisch, dus in staat om het DNA te beschadigen, zegt Ragas, en daarom is er 'geen dosis die absoluut veilig is'. "Alles in mij zegt: verbieden. Ik zou mijn huis nooit van mijn leven laten isoleren met UF-schuim, dat zou ik te gevaarlijk vinden."
In Dalfsen staan twee appartementencomplexen al drie jaar leeg, omdat in een aantal woningen het formaldehydegehalte nog altijd te hoog is. Op andere locaties konden mensen maandenlang in slechts enkele kamers van hun appartement wonen, omdat verblijf in de rest van de woning niet mogelijk was door te hoge formaldehydeconcentraties. Ad Ragas noemt de gemeten waarden 'bizar hoog'.
Zembla onderzocht ook hoe het kan dat UF-schuim nog altijd wordt gebruikt, terwijl al 45 jaar bekend is dat formaldehyde kankerverwekkend en genotoxisch is. Uit interne documenten van het ministerie van Volksgezondheid blijkt dat topambtenaren vanwege het kankerrisico al in 1980 een verbod op het isolatieschuim overwogen. Het ministerie van Volkshuisvesting wees echter op de hoge kosten die het vervangen van formaldehydehoudende bouwmaterialen met zich mee zou brengen. Anders dan in Canada, werd UF-schuim in Nederland niet verboden
Een speciale commissie moest advies uitbrengen over een maximaal toelaatbare concentratie van formaldehyde in woningen. In deze commissie had formaldehydefabrikant Akzo een belangrijke stem, blijkt uit de stukken. De chemische industrie bagatelliseerde de risico's op kanker, waarna de commissie besloot de bestaande norm voor formaldehydeblootstelling in woningen niet te verlagen. Hoogleraar Ad Ragas noemt dat 'krom'. "Het is hard nodig dat die norm een keer kritisch onder de loep wordt genomen." Formaldehyde wordt namelijk niet alleen gebruikt in isolatiemateriaal, maar zit bijvoorbeeld ook in spaanplaten en schoonmaakmiddelen.
UF-schuim werd ruim 50 jaar geleden voor het eerst toegepast en leidde destijds al tot gezondheidsklachten, blijkt uit het onderzoek van Zembla. De laatste jaren wordt het materiaal steeds vaker gebruikt, vooral omdat de overheid het na-isoleren van bestaande woningen stimuleert. Het schuim kan op eenvoudige wijze van buitenaf in bestaande spouwmuren worden gespoten, ook als daar restanten van oud isolatiemateriaal in aanwezig zijn.
Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening laat weten op de hoogte te zijn van zowel de huidige problematiek als die van het verleden. Voor vervolgstappen wachten ze een lopend onderzoek van de GGD af. "Er zal worden gekeken of de huidige regelgeving voldoende wordt toegepast en voldoende bescherming biedt."
*Update 24 februari 11:30: Het onderzoek waarnaar het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening verwijst, is inmiddels gepubliceerd. Kijk voor meer informatie hier.
*Update 24 februari 20:00: Het kabinet kijkt naar mogelijkheden om UF-schuim te verbieden of de subsidie ervan in te trekken. Dit doet het naar aanleiding van onderzoek van Zembla naar het isolatiemateriaal. Hieruit blijkt dat op minstens zeven locaties in Nederland bewoners gezondheidsklachten hebben gekregen na gebruik van het materiaal.
(bron: https://www.bnnvara.nl/zembla/artikelen/ggd-slaat-alarm-over-gevaarlijk-isolatieschuim)
De Amish hebben nooit een benzinestation nodig gehad — De hennep plant 🌿 die elke motor aandrijft hebben ze in 1937 begraven.
Of er een nieuwe Nederlandse Grondwet nodig is gaan wij de komende dagen onderzoeken; stay tuned!
