Van onze redactie │ De Nieuwe Media
CDA-politicus Arie den Besten bouwde in ruim tien jaar een
stevige positie op in de lokale politiek. Zijn politieke loopbaan
kruiste die van burgemeester Sjors Fröhlich. Inmiddels is zijn dochter
Marieke wethouder in het college dat Fröhlich leidt. Wat zeggen die
lijnen over macht, invloed en lokaal bestuur?
VIJFHEERENLANDEN — Wie de politieke geschiedenis van Vijfheerenlanden terugleest, komt de naam Arie den Besten
opvallend vaak tegen. Niet als de politicus die voortdurend de
voorpagina's haalde, maar als een bestuurder die zich jarenlang
bezighield met precies die onderwerpen waar lokaal bestuur uiteindelijk
om draait: geld, voorzieningen, scholen, sport, vastgoed en de
leefbaarheid van dorpen.
Zijn politieke loopbaan begon al vóór de vorming van
Vijfheerenlanden. In de voormalige gemeente Zederik was Den Besten
actief voor het CDA. In 2017 zaten hij en zijn dochter Marieke van der
Spek tegelijkertijd in de vierkoppige CDA-fractie van de Zederikse
gemeenteraad. Het CDA zelf presenteerde dat destijds als een bijzonder
vader-dochterduo.
Toen Zederik, Leerdam en Vianen op 1 januari 2019 opgingen in de
nieuwe gemeente Vijfheerenlanden, veranderde het politieke speelveld
ingrijpend. Ook de positie van lokale politici veranderde. Den Besten
bleef actief binnen het CDA en werd in april 2022 door de gemeenteraad
benoemd tot commissielid, niet zijnde raadslid. In
hetzelfde raadsbesluit staat hij expliciet vermeld als een van de twee
CDA-commissieleden die op die manier werden benoemd.
Later kwam hij zelf in de gemeenteraad terecht. Bij de
gemeenteraadsverkiezingen van 2022 stond Den Besten op plaats acht van
de CDA-kandidatenlijst. In de daaropvolgende raadsperiode duikt zijn
naam veelvuldig op in de officiële raadsstukken van Vijfheerenlanden.
Geen politicus van de grote woorden
Het politieke werk van Den Besten valt vooral op door zijn
inhoudelijke karakter. Hij profileerde zich niet primair als een
politicus van grote ideologische confrontaties, maar als iemand die
vragen stelde over de onderbouwing van gemeentelijke besluiten.
Dat patroon was al zichtbaar in Zederik. In 2016 verzorgde Den Besten
binnen het CDA een presentatie over de gemeentelijke financiën van
Zederik. Het onderwerp past bij het beeld dat later ook uit zijn
werkzaamheden in Vijfheerenlanden naar voren komt: eerst de cijfers,
vervolgens het politieke oordeel.
Een duidelijk voorbeeld kwam in september 2023, toen Den Besten
namens het CDA een amendement indiende over de duurzame renovatie van
basisschool De Ark in Vianen.
De gemeenteraad wilde geld beschikbaar stellen voor een zogenoemd
groen/blauw schoolplein. Den Besten vond de totale investering van
€180.000 te hoog als de school zelf niets zou bijdragen aan de extra
kosten. Zijn voorstel was daarom dat de school de helft van de extra
kosten voor eigen rekening zou nemen, terwijl de gemeentelijke bijdrage
gemaximeerd bleef op €100.000.
Het voorstel laat een terugkerend element in zijn politieke optreden zien: maatschappelijke
voorzieningen zijn belangrijk, maar gemeentelijk geld moet volgens hem
aantoonbaar en zorgvuldig worden ingezet.
De zwembadkwestie: eerst de cijfers
Diezelfde benadering kwam in 2025 opnieuw naar voren bij het toekomstperspectief voor de MFA Tiendweg in Leerdam, waarin onder meer de toekomst van het zwembad en sportvoorzieningen aan de orde was.
Den Besten stelde technische vragen omdat volgens hem in de stukken
essentiële informatie ontbrak: de bezettingsgraad van de zwembaden. De
gemeente antwoordde dat zij beschikte over cijfers uit 2018. Het zwembad
in Leerdam kwam toen uit op 159 bezoekers per vierkante meter water,
tegenover een landelijk cijfer van ongeveer 225 tot 275.
Daarmee raakte Den Besten aan een wezenlijke bestuurlijke vraag: hoeveel
geld wil een gemeente steken in een voorziening als de behoefte, het
gebruik en het maatschappelijk rendement niet volledig inzichtelijk
zijn?
Dat is meer dan een technische vraag. Het is ook een politieke stijl.
Van verkeersproblemen tot schoolpleinen
Zijn politieke werk bleef niet beperkt tot financiën.
In 2024 mengde Den Besten zich samen met CDA-raadslid Ridvan Elmaci
in de discussie over de verkeersveiligheid rond de scholen Wilgenhoek en
Klim Op in de wijk Broekgraaf in Leerdam. Ouders klaagden over
hardrijdende auto's, vrachtverkeer en gevaarlijke situaties voor
fietsende kinderen. De CDA-raadsleden gingen met schooldirecties in
gesprek en drongen aan op maatregelen, waaronder snelheidsbeperking en
tijdelijke oplossingen totdat een structurele aanpak gerealiseerd kon
worden.
Ook hier is het patroon herkenbaar: een concreet probleem uit de samenleving wordt vertaald naar bestuurlijke vragen.
Den Besten lijkt daarmee vooral een controlerende volksvertegenwoordiger
te zijn geweest: minder gericht op politieke profilering en meer op de
vraag hoe een besluit tot stand komt, hoeveel het kost en of het
probleem daadwerkelijk wordt opgelost.
Dan komt burgemeester Fröhlich in beeld
De interessantste lijn in het verhaal ontstaat wanneer de politieke loopbaan van Den Besten wordt gelegd naast die van Sjors Fröhlich.
Fröhlich werd in 2019 de eerste kroonbenoemde burgemeester van
Vijfheerenlanden. De gemeenteraad omschreef hem bij zijn voordracht als
communicatief, doortastend en verbindend. Zijn achtergrond als
journalist en hoofdredacteur van BNR Nieuwsradio werd door de raad
gezien als een belangrijke meerwaarde, onder meer vanwege zijn ervaring
met communicatie en crisisbeheersing.
Fröhlich was partijloos toen hij burgemeester werd. Dat is
relevant, omdat hij formeel niet tot het CDA of een andere politieke
partij behoorde. Zijn rol in de gemeenteraad is die van voorzitter; de
politieke keuzes worden gemaakt door de raad en het college.
Den Besten en Fröhlich kwamen elkaar vervolgens als vanzelf tegen
in de bestuurlijke werkelijkheid van Vijfheerenlanden. In officiële
raadsverslagen staat Fröhlich als voorzitter vermeld en Den Besten als
CDA-raadslid. Ook in raadsvergaderingen waarin Den Besten het woord
voerde, was Fröhlich als voorzitter aanwezig.
Dat is op zichzelf geen opmerkelijke persoonlijke connectie. Een burgemeester en een raadslid horen elkaar nu eenmaal regelmatig te spreken.
Maar er is een tweede lijn die journalistiek interessanter is.
De familie Den Besten en het college van Fröhlich
Die lijn loopt via Marieke van der Spek.
In 2017 werd zij door het CDA zelf geïntroduceerd als de dochter van
Arie den Besten. Vader en dochter zaten toen samen in de Zederikse
CDA-fractie.
Marieke van der Spek werd later fractievoorzitter van het CDA
Vijfheerenlanden en stond bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 op
nummer één van de CDA-lijst.
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 werd het CDA de
grootste partij van Vijfheerenlanden met zeven zetels. Vervolgens werd
een coalitie gevormd van CDA, SGP, VVD en Hart voor Vijfheerenlanden.
Van der Spek werd voorgedragen als CDA-wethouder.
Op 8 juni 2026 werd zij door de gemeenteraad daadwerkelijk benoemd tot wethouder: 29 raadsleden stemden voor en drie tegen.
En daarmee ontstaat de opvallende bestuurlijke situatie van vandaag:
Arie den Besten is voormalig CDA-raadslid.
Zijn dochter Marieke van der Spek is CDA-wethouder.
Sjors Fröhlich is burgemeester en voorzitter van het college.
De drie namen zijn daarmee via de lokale politiek met elkaar verbonden.
De gemeente vermeldt Van der Spek inmiddels officieel als wethouder
naast burgemeester Fröhlich. Haar portefeuille omvat onder meer financiën, inkoop, sport, sportaccommodaties, grondzaken, gemeentelijk vastgoed, ICT en bestuurlijke vernieuwing.
Juist dat maakt de voorgeschiedenis van haar vader interessant.
De politieke dossiers waarmee Den Besten zich bezighield — financiën,
sportvoorzieningen, vastgoed en gemeentelijke investeringen — liggen
voor een belangrijk deel ook binnen de huidige portefeuille van zijn
dochter.
Dat is een feitelijke overlap van politieke thema's, maar geen bewijs dat vader en dochter politieke besluiten samen sturen.
Is er sprake van een bijzondere band tussen Den Besten en Fröhlich?
Hier ligt voor een journalist het belangrijkste onderscheid.
In de openbare bronnen die voor dit onderzoek zijn geraadpleegd, is geen
bewijs gevonden voor een persoonlijke afspraak, belangenverstrengeling
of bevoordeling tussen Arie den Besten en burgemeester Fröhlich.
Er zijn wel aanwijzingen voor een normale, intensieve bestuurlijke
omgang. Den Besten zat als raadslid in dezelfde raad waarvan Fröhlich
voorzitter was. Beiden waren bovendien betrokken bij activiteiten waarin
raad, college en samenleving samenkwamen.
Zo werd Den Besten samen met andere raadsleden genoemd bij een
NLdoet-activiteit in Everdingen. In een bericht van Fröhlich werd
beschreven dat college en raad gezamenlijk de handen uit de mouwen
staken; Den Besten werkte daarbij onder meer aan de moestuintjes.
Ook in de raadsvergaderingen is de interactie zichtbaar. In juli
2025 voerde Den Besten bijvoorbeeld het woord over dossiers rond de MFA
Tiendweg, waarna Fröhlich als voorzitter reageerde.
Maar dat is precies wat van een burgemeester en gemeenteraadslid verwacht mag worden.
De beschikbare openbare informatie rechtvaardigt daarom niet
de conclusie dat Den Besten en Fröhlich een bijzondere persoonlijke
machtsrelatie hadden.
Wat wél aantoonbaar is, is een opmerkelijke bestuurlijke
continuïteit: Den Besten was jarenlang actief binnen het CDA; zijn
dochter groeide door naar de positie van fractievoorzitter en vervolgens
wethouder; en zij maakt nu deel uit van het college dat wordt
voorgezeten door dezelfde burgemeester met wie haar vader als raadslid
jarenlang samenwerkte.
Van vader op dochter
Er zit nog een andere dimensie aan deze geschiedenis.
De politieke familie Den Besten is geen nieuw verschijnsel in
Vijfheerenlanden. Vader en dochter zaten al samen in de gemeenteraad van
Zederik. Het CDA beschreef dat in 2017 expliciet als "zo vader, zo
dochter".
Dat betekent niet dat Marieke van der Spek haar politieke positie
aan haar vader te danken heeft. Daarvoor ontbreekt bewijs en haar eigen
politieke loopbaan is inmiddels omvangrijk genoeg om afzonderlijk te
beoordelen.
Wel laat de geschiedenis zien hoe lokaal politieke netwerken kunnen
worden opgebouwd over langere perioden. Een gemeenteraadslid dat
jarenlang actief is, kent bestuurders, ambtenaren, partijgenoten,
maatschappelijke organisaties en andere volksvertegenwoordigers. Wanneer
een volgende generatie vervolgens politiek actief wordt, begint die
niet volledig vanaf nul.
Dat verschijnsel is niet uniek voor Vijfheerenlanden. Maar in een
relatief kleine gemeente, waar politieke en maatschappelijke netwerken
dicht bij elkaar liggen, zijn dergelijke verbindingen zichtbaar.
Het afscheid van Den Besten
In het voorjaar van 2026 kwam er een einde aan Den Bestens periode in de gemeenteraad.
Hij stond opnieuw op de CDA-kandidatenlijst, ditmaal op plaats
twaalf. De partij werd bij de verkiezingen de grootste, maar Den Besten
keerde niet terug als raadslid. Bij het afscheid van de gemeenteraad
werd hij genoemd als een van de vertrekkende raadsleden.
Opmerkelijk is dat zijn dochter juist op dat moment de
tegenovergestelde beweging maakte: zij ging van de gemeenteraad naar het
college.
Daarmee veranderde de positie van de familie Den Besten binnen het
gemeentebestuur. Vader verdween uit de raad; dochter trad toe tot het
dagelijks bestuur.
En burgemeester Fröhlich bleef.
Een lokaal verhaal met landelijke relevantie
Op het eerste gezicht is dit een typisch verhaal uit de
gemeentepolitiek: een ervaren raadslid neemt afscheid en een volgende
generatie neemt het stokje over.
Maar juist daarin zit de landelijke relevantie.
Gemeenten krijgen steeds meer taken, terwijl financiële ruimte,
woningbouw, voorzieningen en bestuurlijke capaciteit onder druk staan.
In dat krachtenveld wordt de kwaliteit van lokale democratische controle
steeds belangrijker.
Het verhaal van Den Besten laat zien hoe die controle in de praktijk
werkt: via technische vragen, amendementen, gesprekken met inwoners en
het kritisch bekijken van gemeentelijke uitgaven.
Tegelijkertijd laat zijn geschiedenis zien hoe langdurige lokale politieke netwerken
ontstaan. Niet noodzakelijk als iets verdachts, maar als een logisch
gevolg van het feit dat mensen jarenlang in dezelfde politieke
gemeenschap actief zijn.
De relevante journalistieke vraag is daarom niet:
"Hebben Den Besten en Fröhlich een geheime deal?"
Daarvoor is geen bewijs.
De interessantere vraag is:
"Hoe werken de informele en formele netwerken binnen een
gemeente waarin bestuurders, raadsleden en politieke families elkaar
jarenlang blijven tegenkomen?"
Vijfheerenlanden biedt daarvoor een opmerkelijk concreet voorbeeld.
Feiten op een rij
Arie den Besten
- Actief voor het CDA in de voormalige gemeente Zederik.
- Zat vanaf 2017 samen met zijn dochter Marieke van der Spek in de CDA-fractie van Zederik.
Sjors Fröhlich
- Sinds november 2019 burgemeester van Vijfheerenlanden.
- Partijloos bij zijn benoeming.
- Voorzitter van de gemeenteraad en voorzitter van het college.
Marieke van der Spek
- Dochter van Arie den Besten.
- Was samen met haar vader actief in de Zederikse CDA-fractie.
Journalistieke kanttekening
In verband met de bijzondere bestuurlijke verbinding poppen na de bovenstaande informatie de volgende vragen op voor Arie den Besten, Marieke van der Spek en Sjors Fröhlich:
- Hoe omschrijven zij hun onderlinge relatie?
- Hoe vaak hebben Den Besten en Fröhlich buiten formele raadsvergaderingen contact gehad?
- Heeft Den Besten ooit invloed gehad op benoemingen, voordrachten of collegevorming?
- Heeft Fröhlich ooit met Den Besten gesproken over de politieke toekomst van diens dochter?
- Hoe wordt binnen het college omgegaan met het feit dat de vader van een wethouder jarenlang raadslid was?
- Zijn er situaties geweest waarin Van der Spek of Fröhlich vanwege de
familieband met Den Besten een besluit of dossier buiten behandeling
hebben gelaten?