Wat eraan vooraf ging...
Operatie Dark Winter
Doelstelling
Dark Winter was gericht op het evalueren van de tekortkomingen van een nationale noodrespons bij het gebruik van een biologisch wapen tegen de Amerikaanse bevolking. De oefening was bedoeld om preventieve maatregelen en responsstrategieën vast te stellen door het bewustzijn van de overheid en het publiek te vergroten over de omvang en het potentieel van een dergelijke dreiging van biologische wapens.
Scenario
Het gesimuleerde scenario van Dark Winter betrof een aanvankelijke, lokale pokkenaanval in Oklahoma City, Oklahoma, met aanvullende gevallen van pokken in Georgia en Pennsylvania. De simulatie was vervolgens zo ontworpen dat deze volledig uit de hand liep en inherent onwinbaar was. Dit zou een situatie creëren waarin de Nationale Veiligheidsraad worstelt om zowel de oorsprong van de aanval te achterhalen als de verspreiding van het virus in te dammen. Doordat de snelle verspreiding van de ziekte niet kan worden bijgehouden, ontstaat een nieuwe catastrofale situatie waarin een enorm aantal burgerslachtoffers de noodresponscapaciteit van Amerika zou overweldigen.
De rampzalige scenario's die zouden leiden tot een massaal verlies aan burgerlevens werden gebruikt om de zwakke punten van de Amerikaanse gezondheidszorginfrastructuur en haar onvermogen om een dergelijke dreiging het hoofd te bieden, uit te buiten. De scenario's waren ook bedoeld om de wijdverspreide paniek die zou ontstaan en die zou leiden tot een massale maatschappelijke ontwrichting en bendegeweld, te beheersen. Ook de vele moeilijkheden waarmee de media te maken zouden krijgen bij het verstrekken van de noodzakelijke informatie over veiligheidsprocedures aan Amerikaanse burgers werden uitgebuit. Bryan Walsh merkte in een bespreking van de uitkomst van Dark Winter op:
"De timing – slechts enkele maanden voor de aanslagen van 9/11 – was griezelig vooruitziend, alsof de organisatoren hadden voorzien hoe de dreiging van terrorisme, inclusief bioterrorisme, de Amerikaanse overheid en het publiek in de komende jaren zou gaan beheersen."
De bioterrorismeoefening is sindsdien een perfect voorbeeld geworden van hoe de zaken zich voor de VS zullen ontvouwen bij het uitbreken van een dodelijke pandemie. Regelmatig aangehaald door beleidsmakers in Washington, illustreert het perfect de potentiële maatschappelijke ineenstorting van 's werelds machtigste systeem.
Samenvatting van de bevindingen
Volgens het Center for Health Security van UPMC schetste Dark Winter verschillende belangrijke bevindingen met betrekking tot het vermogen van het Amerikaanse gezondheidszorgsysteem om te reageren op een lokale bioterroristische aanval:
Een aanval op de Verenigde Staten met biologische wapens zou vitale nationale veiligheidsbelangen kunnen bedreigen.
Naast de mogelijkheid van massale burgerslachtoffers schetste Dark Winter de mogelijke ontwrichting van essentiële instellingen, resulterend in een verlies van vertrouwen in de overheid, gevolgd door burgerlijke onrust en een schending van democratische processen door autoriteiten die proberen de orde te herstellen. Tekorten aan vaccins en andere medicijnen beïnvloedden de beschikbare reactie om de epidemie in te dammen, evenals het vermogen van politieke leiders om het Amerikaanse volk gerust te stellen. Dit leidde tot grote publieke angst en vluchtgedrag van mensen die wanhopig op zoek waren naar een vaccinatie, en het had een significant effect op de beslissingen van de politieke leiders. Daarnaast onthulde Dark Winter dat een catastrofale biologische oorlogsvoering in de Verenigde Staten zou leiden tot een aanzienlijk verminderde strategische flexibiliteit van de VS in het buitenland.
De huidige organisatiestructuren en -capaciteiten zijn niet goed toegerust voor het beheersen van een biologische oorlogsaanval.
De Dark Winter onthulde dat er grote "breuklijnen" bestaan tussen verschillende overheidsniveaus (federaal, staats- en lokaal), tussen de overheid en de private sector, tussen verschillende instellingen en agentschappen, en binnen de publieke en private sector. Leiders zijn niet bekend met de aard van bioterroristische aanvallen, de beschikbare beleidsopties en de gevolgen daarvan. De prioriteiten van de federale en staatsregeringen kunnen onduidelijk zijn, verschillen of met elkaar in conflict zijn; bevoegdheden kunnen onzeker zijn; en er kunnen constitutionele kwesties ontstaan. Zo wilden staatsleiders de controle over beslissingen met betrekking tot het opleggen van maatregelen ter bestrijding van de ziekte (bijvoorbeeld verplichte versus vrijwillige isolatie en vaccinatie), de sluiting van staatsgrenzen voor al het verkeer en transport, en wanneer of of luchthavens gesloten moesten worden. Federale functionarissen daarentegen betoogden dat dergelijke kwesties het best op nationaal niveau konden worden besloten om consistentie te waarborgen en de president maximale controle te geven over militaire en openbare veiligheidsmiddelen. Leiders in de staten die het zwaarst door de pokken werden getroffen, wilden onmiddellijke toegang tot het pokkenvaccin voor alle burgers van hun staten, maar de federale overheid moest deze verzoeken afwegen tegen militaire en andere nationale prioriteiten. Staatsleiders waren tegen de federalisering van de Nationale Garde, waarop ze vertrouwden voor logistieke en publieke bevoorradingsbehoeften, terwijl een aantal federale leiders juist betoogden dat de Nationale Garde gefederaliseerd moest worden.
Er is geen capaciteit voor een plotselinge toename van de vraag in de Amerikaanse gezondheidszorg en de volksgezondheid, noch in de farmaceutische en vaccinindustrie.
De oefening was bedoeld om een plotselinge en onverwachte biologische oorlogsvoering te simuleren waarvoor het Amerikaanse gezondheidszorgsysteem niet was voorbereid. Bij gebrek aan voldoende voorbereiding bleek uit Dark Winter dat het tekort aan vaccins of medicijnen om de verspreiding van de ziekte te voorkomen de beheersmogelijkheden ernstig beperkte. Vanwege de institutioneel beperkte "piekcapaciteit" van het Amerikaanse gezondheidszorgsysteem raakten ziekenhuizen snel overbelast en feitelijk onbruikbaar door de plotselinge en aanhoudende toestroom van nieuwe gevallen. Dit werd verergerd door patiënten met veelvoorkomende aandoeningen die bang waren dat ze pokken hadden, en door mensen die verder gezond waren maar zich zorgen maakten over mogelijke blootstelling.[8] De uitdagingen van het stellen van de juiste diagnoses en het rantsoeneren van schaarse middelen, in combinatie met een tekort aan zorgpersoneel, dat zelf bang was om besmet te raken of de infectie mee naar huis te nemen naar hun familie, legden een enorme druk op het gezondheidszorgsysteem. De simulatie wees er ook op dat, hoewel de vraag het hoogst was in steden en staten die direct waren aangevallen, de slachtoffers tegen de tijd dat ze symptomen vertoonden geografisch verspreid waren, waarbij sommigen ver van de oorspronkelijke aanvalslocatie waren gereisd.
Uit de simulatie bleek ook dat zonder voldoende capaciteit voor snelle respons de analyse van de omvang, de bron en de voortgang van de epidemie door de volksgezondheidsinstanties ernstig werd belemmerd, evenals hun vermogen om het publiek voor te lichten en gerust te stellen, en hun capaciteit om het aantal slachtoffers en de verspreiding van de ziekte te beperken. Zo werden besluitvormers, zelfs nadat de pokkenuitbraak was vastgesteld, geconfronteerd met veel onzekerheden en wilden ze informatie die niet direct beschikbaar was. (Sterker nog, ze kregen meer informatie over locaties en aantallen besmette personen dan in werkelijkheid waarschijnlijk beschikbaar zou zijn.) Zonder accurate en tijdige informatie vonden de deelnemers het moeilijk om snel de locaties van de oorspronkelijke uitbraken te identificeren; om onmiddellijk de waarschijnlijke omvang van de epidemie te voorspellen op basis van de eerste gevallen; om te weten hoeveel mensen waren blootgesteld; om te achterhalen hoeveel mensen in het ziekenhuis waren opgenomen en waar; of om bij te houden hoeveel mensen waren gevaccineerd.
Omgaan met de media zal een grote, directe uitdaging vormen voor alle overheidsniveaus.
De Donkere Winter liet zien dat informatiebeheer en communicatie (bijvoorbeeld effectief omgaan met de pers, communiceren met burgers, het in stand houden van de informatiestromen die nodig zijn voor commandovoering en controle op alle institutionele niveaus) een cruciaal element zullen zijn in crisis-/gevolgenbeheer. Bovendien ontwikkelde zich al snel een voorspelbare 24/7-nieuwscyclus die de aandacht van de natie en de wereld vestigde op de aanval en de reactie daarop. Deelnemers maakten zich bijvoorbeeld zorgen dat het niet mogelijk zou zijn om vaccinatie- of reisbeperkingen met geweld op te leggen aan grote groepen van de bevolking zonder hun algemene medewerking. Om die medewerking te verkrijgen, erkenden de president en andere leiders in de Donkere Winter het belang om hun kiezers ervan te overtuigen dat er sprake was van eerlijkheid in de verdeling van vaccins en andere schaarse middelen, dat de maatregelen ter bestrijding van de ziekte in het algemeen belang van de samenleving waren, dat alle mogelijke maatregelen werden genomen om verdere verspreiding van de ziekte te voorkomen, en dat de regering ondanks de groeiende epidemie de touwtjes stevig in handen hield.
Mocht een besmettelijk biologisch wapenpathogeen worden gebruikt, dan zal het indammen van de verspreiding van de ziekte aanzienlijke ethische, politieke, culturele, operationele en juridische uitdagingen met zich meebrengen.
In Dark Winter adviseerden sommige leden het instellen van geografische quarantaines rond de getroffen gebieden, maar de implicaties van deze maatregelen (bijvoorbeeld de onderbreking van de normale aanvoer van medicijnen, voedsel en energie, en andere essentiële benodigdheden) werden aanvankelijk niet duidelijk. Uiteindelijk is het onduidelijk of dergelijke draconische maatregelen tot een effectievere onderbreking van de ziekteverspreiding zouden hebben geleid. Bovendien maakte de toewijzing van schaarse middelen een zekere mate van rantsoenering noodzakelijk, wat leidde tot conflicten en een aanzienlijk debat tussen deelnemers die tegengestelde belangen vertegenwoordigden.
(Bron: https://en.wikipedia.org/wiki/Operation_Dark_Winter)