Van gevierd strafpleiter tot levenslang geschrapte advocaat, van politieke comeback tot televisie-jurist: het verhaal van Abraham Maarten 'Bram' Moszkowicz is een van de opmerkelijkste carrières uit de Nederlandse advocatuur.
Door chatGPT.com (AI)
Abraham Maarten Moszkowicz, beter bekend als Bram Moszkowicz, werd op 26 juni 1960 geboren in Maastricht. Hij groeide op in een familie waarin de advocatuur een beroep én een familietraditie was. Zijn vader, Max Moszkowicz sr., was een van de bekendste strafpleiters van Nederland. Ook Bram en zijn broers kozen voor de advocatuur.
Bram Moszkowicz zou uiteindelijk uitgroeien tot een van de bekendste strafadvocaten van Nederland. Zijn cliënten kwamen uit de wereld van de georganiseerde misdaad, de politiek, de showbusiness en de topsport. Maar juist zijn enorme publieke profiel bleek later een dubbelzwaard: het maakte hem tot een mediagenieke advocaat, maar zorgde er ook voor dat de problemen rond zijn praktijk nationaal nieuws werden.
De advocaat als bekende Nederlander
Moszkowicz onderscheidde zich al vroeg van het traditionele beeld van de teruggetrokken advocaat. Hij was zichtbaar, uitgesproken en bereid om in de media zijn visie te geven.
Tot zijn bekende cliënten behoorden onder anderen Desi Bouterse, Cor van Hout, Willem Holleeder, Willem Endstra en Geert Wilders. Ook trad hij op voor bekende Nederlanders zoals Patty Brard.
Zijn stijl was onderdeel van zijn reputatie. Moszkowicz presenteerde zichzelf niet uitsluitend als juridisch technicus, maar als een advocaat die de strijd met het Openbaar Ministerie en de rechterlijke macht niet schuwde. In interviews liet hij zich scherp uit over rechters en justitie.
Dat leverde hem bewondering én kritiek op.
Een van de bekendste voorbeelden was zijn verdediging van Geert Wilders. In een interview met De Telegraaf uitte Moszkowicz zich zeer kritisch over rechter Marcel van Oosten, die voorzitter was van de strafkamer in het Wilders-proces. De Raad van Discipline vond die uitlatingen onnodig grievend en legde hem in december 2012 een waarschuwing op.
De zaak-Holleeder
Een belangrijk hoofdstuk in zijn carrière was zijn relatie met Willem Holleeder.
Moszkowicz verdedigde Holleeder nadat deze in 2006 was gearresteerd op verdenking van onder meer afpersing. Dat was bijzonder gevoelig omdat een andere voormalige cliënt van Moszkowicz, vastgoedhandelaar Willem Endstra, was doodgeschoten en Holleeder ervan werd verdacht betrokken te zijn geweest bij de afpersing van Endstra.
Over de verhouding tussen Moszkowicz en Holleeder ontstond grote publieke discussie. In een televisieonderzoek van ZEMBLA werd onder meer de vraag gesteld hoe de advocaat zijn rol als verdediger van Holleeder kon combineren met zijn eerdere relatie met Endstra. Moszkowicz ontkende de aantijgingen. Uiteindelijk stopte hij in 2007 met de verdediging van Holleeder.
De kwestie werd daarmee een symbool voor de moeilijke positie van strafadvocaten: een advocaat verdedigt zijn cliënt, ook wanneer die cliënt door het publiek als buitengewoon omstreden wordt gezien. Tegelijkertijd stelt zo'n cliënt hoge eisen aan de onafhankelijkheid en professionele grenzen van de advocaat.
De eerste barsten
Terwijl Moszkowicz aan de buitenkant succesvol bleef, ontstonden binnen zijn praktijk steeds grotere problemen.
De deken van de Amsterdamse Orde van Advocaten begon in 2011 onderzoek naar de praktijkvoering. Er waren onder meer klachten over de financiële administratie, contante betalingen en de manier waarop met cliënten en hun dossiers werd omgegaan.
Een belangrijk onderdeel van het onderzoek betrof grote contante betalingen. Volgens de tuchtrechter waren er onvoldoende verklaringen voor de manier waarop dergelijke betalingen waren verwerkt en gemeld.
Daarbij kwam een ander probleem: de verplichte administratie en bijscholing waren niet op orde.
De zaak werd daardoor groter dan een discussie over één of twee administratieve fouten. De tuchtrechter keek naar het geheel van de praktijkvoering.
De tuchtzaak die alles veranderde
In oktober 2012 kwam de beslissing die het einde van Moszkowicz als advocaat inluidde.
De Raad van Discipline in Amsterdam besloot hem van het tableau te schrappen. Het oordeel had betrekking op meerdere zaken en op een reeks overtredingen van de professionele regels. Het ging onder meer om contante betalingen, ondeugdelijke urenspecificaties, het niet correct omgaan met gelden van cliënten en het onvoldoende naleven van verplichtingen tegenover de deken.
Moszkowicz had zich bij een eerdere behandeling op het standpunt gesteld dat het verstrekken van bepaalde cliëntgegevens aan de deken op gespannen voet stond met zijn geheimhoudingsplicht. De tuchtrechter verwierp dat argument. Volgens het Hof van Discipline moest Moszkowicz de deken juist de gelegenheid geven toezicht uit te oefenen; ook de deken had immers een geheimhoudingsplicht.
De sanctie was uitzonderlijk zwaar: schrapping van het tableau, waardoor Moszkowicz zijn beroep niet meer mocht uitoefenen.
Hij ging in beroep.
April 2013: definitief einde aan de advocatencarrière
Op 22 april 2013 bevestigde het Hof van Discipline de beslissing.
Het hof beoordeelde een reeks zaken gezamenlijk en concludeerde dat sprake was geweest van ernstige en herhaalde tekortkomingen. Moszkowicz had enkele fouten erkend en beterschap beloofd, maar het hof vond dat onvoldoende vertrouwen bestond dat hij zijn beroepsuitoefening daadwerkelijk zou verbeteren. Ook woog mee dat hij niet had voldaan aan de verplichting om bepaalde opleidingen te volgen.
Daarmee was een carrière van tientallen jaren voorbij.
De man die jarenlang juist bekendstond als een van de meest prominente verdedigers in de Nederlandse rechtszaal, mocht zelf niet langer als advocaat de rechtszaal in.
De fiscale kwestie
De tuchtzaak stond niet op zichzelf. Tegelijkertijd speelde een omvangrijke kwestie met de Belastingdienst.
De fiscus had Moszkowicz aangesproken op belastingverplichtingen uit eerdere jaren. In oktober 2012 werd bekend dat hij en de Belastingdienst een schikking hadden getroffen. De NOS meldde toen dat de Belastingdienst eerder ongeveer 400.000 euro aan boetes had geëist wegens belastingontduiking; de precieze inhoud van de schikking werd aanvankelijk niet openbaar gemaakt.
Later werd duidelijk dat de financiële problemen aanzienlijk groter waren. In november 2012 berichtte de NOS dat de totale belastingschuld en bijbehorende claims volgens gegevens uit het Kadaster waren opgelopen tot ongeveer 2,6 miljoen euro.
Dat betekende dat de financiële problemen van Moszkowicz niet konden worden losgezien van de problemen binnen zijn kantoor.
Belangrijk is daarbij het onderscheid tussen de fiscale kwestie en de tuchtrechtelijke procedure: de schrapping van het tableau was een beslissing van de tuchtrechter over zijn functioneren als advocaat. De fiscale kwestie had betrekking op zijn financiële verplichtingen tegenover de Belastingdienst.
Van strafpleiter naar politiek
Na zijn vertrek uit de advocatuur probeerde Moszkowicz een nieuw hoofdstuk te beginnen.
In april 2015 werd hij partijleider en lijsttrekker van VoorNederland (VNL), een politieke partij die voortkwam uit voormalige PVV-Kamerleden. De partij profileerde zich onder meer met lage belastingen, minder immigratie, minder Europese integratie en meer aandacht voor veiligheid.
Moszkowicz presenteerde zijn politieke entree als een nieuw begin. Hij zei destijds dat hij bevrijd was van de angst om te vallen en van de angst om door de media te worden neergesabeld.
Het avontuur duurde echter niet lang.
In januari 2016 maakte VNL bekend dat het de samenwerking met Moszkowicz beëindigde. Het partijbestuur stelde dat hij zich onvoldoende de politieke dossiers eigen had gemaakt en de partijboodschap onvoldoende uitdroeg. Moszkowicz zelf gaf een andere lezing en zei dat hij niet als een soort politieke 'trekpop' wilde fungeren.
Zijn politieke loopbaan bleef daarmee beperkt tot een korte periode.
De poging om terug te keren als advocaat
Moszkowicz liet de advocatuur niet direct helemaal los.
In 2019 probeerde hij opnieuw tot het beroep te worden toegelaten. Dat verzoek werd afgewezen; ook het Hof van Discipline bevestigde in 2020 de afwijzing. In die procedure speelde de vraag of inmiddels voldoende waarborgen bestonden dat eerdere problemen niet zouden terugkeren.
Een terugkeer met toga en pleitstoel bleef daarmee uit.
Dat is een belangrijk onderscheid: Moszkowicz verdween niet uit het juridische domein. Hij bleef zich presenteren als jurist en juridisch commentator, maar niet als advocaat die namens cliënten optreedt.
De wederopstanding op televisie
Juist de wereld die tijdens zijn advocatencarrière een versterkende factor was geweest, bood na zijn val een nieuwe mogelijkheid: televisie.
Moszkowicz was al voor zijn schrapping geregeld te zien als juridisch of maatschappelijk commentator. Na zijn vertrek uit de advocatuur bleef hij actief in de media.
In 2026 is hij opnieuw regelmatig te zien als juridisch commentator en opiniemaker bij SBS6-programma's. Nieuws van de Dag vermeldt hem bijvoorbeeld als opiniemaker en deskundige.
Daarmee heeft hij een opmerkelijke transformatie doorgemaakt: van advocaat die namens verdachten in de rechtszaal stond naar jurist die vanaf de televisietafel commentaar geeft op rechtszaken, maatschappelijke kwesties en actualiteit.
De juridische deskundigheid vormt nog altijd een belangrijk onderdeel van zijn publieke identiteit. Het verschil is dat hij tegenwoordig de rechtspraktijk vooral bespreekt, in plaats van die zelf als advocaat te bedrijven.
Een carrière die niet in één etiket past
Het verhaal van Moszkowicz laat zich moeilijk samenvatten als simpelweg een succesverhaal of een ondergangsverhaal.
Aan de ene kant was er een uitzonderlijke carrière. Hij verdedigde enkele van de meest besproken verdachten en bekende Nederlanders van zijn generatie en wist een niveau van publieke bekendheid te bereiken dat voor een strafadvocaat ongebruikelijk was.
Aan de andere kant werd zijn carrière uiteindelijk beëindigd door een zware tuchtrechtelijke sanctie. Het Hof van Discipline stelde vast dat er op meerdere terreinen ernstig en herhaaldelijk was tekortgeschoten.
Daar tussendoor liepen financiële problemen, de fiscale kwestie, conflicten met toezichthouders en zijn soms confronterende optreden in de media.
Juist die combinatie verklaart waarom de naam Moszkowicz in Nederland veel groter is geworden dan alleen de naam van een jurist.
De erfenis van Moszkowicz
Meer dan tien jaar nadat hij definitief uit de advocatuur werd gezet, is Moszkowicz nog altijd een herkenbaar publiek figuur.
Zijn loopbaan werpt daarmee ook een bredere vraag op over de moderne strafadvocaat. Hoe zichtbaar mag een advocaat zijn? Hoe ver mag een verdediger gaan in zijn kritiek op rechters en justitie? Waar ligt de grens tussen een agressieve verdediging en het aantasten van het aanzien van de rechtspraak? En hoe moet toezicht functioneren wanneer een advocaat zich beroept op het beroepsgeheim?
In Moszkowicz' carrière kwamen al die vragen samen.
Zijn naam werd groot door de rechtszaal, maar zijn carrière eindigde daar uiteindelijk niet door een verloren strafzaak van een cliënt. Het waren vooral de professionele regels die hij zelf moest naleven die hem fataal werden.
Dat maakt zijn verhaal zo uitzonderlijk. Moszkowicz verloor niet alleen zijn positie als een van Nederlands bekendste strafpleiters; hij werd zelf onderwerp van een juridische procedure waarin zijn eigen professionele handelen centraal stond.
En toch verdween hij niet.
De
advocaat werd jurist, de jurist werd commentator, de commentator werd
opnieuw een vaste verschijning op televisie. In 2026 is Bram Moszkowicz
daarmee nog steeds zichtbaar in het publieke debat — maar vanuit een
fundamenteel andere positie dan tijdens zijn hoogtijdagen in de
rechtszaal.
Van toga naar televisietafel: de carrière van Bram Moszkowicz is daarmee niet zozeer geëindigd als wel ingrijpend van vorm veranderd.
Bron: chatGPT.com (AI)