Onderzoek stelt dat zorg digitaal noodpakket klaar moet hebben staan
Door: Colin Baak, 3 maart 2026
Z-CERT heeft het jaarlijkse rapport 'Cybersecuritybeeld voor de zorg'
gepubliceerd. De conclusie daarvan is duidelijk. Zorgorganisaties
moeten expliciet rekening houden met scenario's waarbij digitale
systemen langere tijd uitvallen aldus het expertisecentrum. Een digitaal
noodpakket klaar hebben staan is daarbij de logische volgende concrete
stap.
De afhankelijkheid van digitale systemen in de zorg is groot. Er
wordt gewerkt met patiëntdossiers, medicatieverstrekking, domotica,
roosterplanning en communicatie en dat zijn allemaal ICT gerelateerde
zaken. Bij een cyberaanval, uitval van een leverancier of een
stroomstoring kunnen die systemen ineens wegvallen, met directe gevolgen
voor patiënten.
Directeur Wim Hafkamp van Z-CERT formuleert het concreet: "Digitale
uitval is geen abstract IT-probleem. Het gaat om mensen die zorg nodig
hebben. In België zagen we in januari 2026 hoe een cyberaanval op een ziekenhuis leidde tot langdurige uitval van systemen en uitgestelde operaties. Dat raakt patiënten en zorgverleners direct."
Nederlandse Delphyr haalt 1,75 miljoen euro op voor AI in de zorg
Digitaal noodpakket als concrete maatregel
Z-CERT pleit in het Cybersecuritybeeld
voor een structureel digitaal noodpakket. Dat pakket moet tevens
offline en op papier beschikbaar zijn. De vergelijking met het fysieke
noodpakket voor burgers is een bewuste keuze. Net zoals mensen zich
dagen moeten kunnen redden zonder hulp, moeten zorgorganisaties
functioneren zonder IT.
Concreet bevat zo'n digitaal noodpakket volgens Z-CERT in elk geval
basisgegevens en contactinformatie, uitgewerkte crisisprocedures,
noodafspraken voor zorgcontinuïteit en herstelplannen voor het opstarten
van systemen na een incident. Zo'n noodpakket is nooit af en volledig
gereed en vraagt voortdurende actualisatie en oefening.
De 10 belangrijkste dreigingen in de zorg
De grootste dreiging in de zorg komt momenteel van ransomware en
afpersing, waarbij criminelen vaker direct dreigen met het lekken van
data zonder de systemen te versleutelen. De sector is bovendien een
gewild doelwit voor spionage, voornamelijk gericht op wetenschappelijk
onderzoek en medische datasets.
Ook de ketenveiligheid is een zwakke schakel stelt Z-CERT. Incidenten
zoals ransomware en DDoS-aanvallen bij leveranciers verstoren de
zorgprocessen direct. Aanvallers maken hierbij gebruik van geraffineerde
technieken zoals malware en infostealers, geavanceerde phishingmethoden
waarbij MFA wordt omzeild en financiële fraude. Bij laatstgenoemde
methode worden vanuit vetrouwde mailboxen vervalste facturen verstuurd,
om zo geld af te troggelen. Tot slot vormen insider threats een
aanhoudend risico. Daarbij moet gedacht worden aan onopzettelijke
datalekken of wraakacties van ex-medewerkers.
Bron en meer informatie: https://www.ictmagazine.nl/nieuws/onderzoek-stelt-dat-zorg-digitaal-noodpakket-klaar-moet-hebben-staan/