De rol van de Sint-Jan (SINT-JANSKATHEDRAAL) in de stadsgeschiedenis van 's-Hertogenbosch; van parochiekerk tot nationaal icoon in het stadscentrum van DEN BOSCH (anno 2025)
18-12-2025
De noordzijde van de Sint-Jan in 2016.
De rol van de kathedrale baseliek Sint‑Jan in de stadsgeschiedenis van Den Bosch.
Door Dienie Kars │ De Nieuwe Media
Wie weet er iets over een geheime deurtje?
Op 17 december 2025 werd er een anoniem spraakbericht gedeeld over de Sint-Jan in Den Bosch.
BELUISTER DIT AUDIOBERICHT
Klik op de onderstaande paarse link om het audiobericht te kunnen beluisteren.
↓
OPROEP
Weet je meer over dit geheime deurtje en waar dit naar toe leidt? Stuur ons dan een bericht middels ons contactformulier. Of stuur een e-mail naar: redactie@waarheidskrant.nl
De Sint Janskathedraal te 's-Hertogenbosch
(1985)–C.J.A.C. Peeters– Auteursrechtelijk beschermd
Koorzang in de Sint-Janskathedraal in 's-Hertogenbosch
De leden van de Schola Cantorum 's-Hertogenbosch in hun traditionele kovels. (Foto: 2019, Hans Borgman)
Het zingen in de Sint-Janskathedraal in 's-Hertogenbosch kent een lange traditie. In het testament van de rijke Bosschenaar Willem van Gent uit 1274 wordt de koorzang in de Sint-Jan voor het eerst genoemd. Deze poorter wilde dat na zijn dood de rector en zijn leerlingen zongen tijdens zijn jaarmis. De rector zou hier drie schelling voor ontvangen.
De ontwikkeling van het koor in de Sint-Jan
ging hand in hand met bestuurlijke ontwikkelingen in de stad
's-Hertogenbosch. De rol van de Illustere Lieve Vrouwe Broederschap, die
in 1318 werd opgericht, is daar een goed voorbeeld van. In de eerste
jaren na de oprichting waren de leden van deze broederschap geestelijken
die meerdere keren per week bij elkaar kwamen om te bidden. Daarnaast
vierden ze samen belangrijke feestdagen. Later konden ook leken lid
worden.
De broederschap had een eigen kapel
in de Sint-Jan, de huidige H. Sacramentskapel, waar zang en orgel de
liturgie verrijkten. De Zwanenbroeders hadden enkele beroepszangers in
dienst die goed betaald kregen. Het aantal beroepszangers dat werkte
voor de broederschap groeide in de eerste helft van de vijftiende eeuw
flink. Zo werden werden gastzangers uitgenodigd en speelden er bij
sommige gelegenheden muzikanten met instrumenten mee. Om te mogen zingen
voor de broederschap moest auditie gedaan worden en tot aan Amsterdam
toe zocht de broederschap kandidaat-zangers. De broederschap verzamelde
motetten (meerstemmig zangstuk met een religieuze insteek) en
gregoriaanse koorboeken, die tegenwoordig nog in het beheer zijn van de
Zwanenbroeders.
DE SLEUTEL VAN ONZE WERELD LIGT IN JERUSALEM 🗝
Hoe intens de DUIVELSE KRACHTEN vanuit het HUIS ORANJE-NASSAU vanuit de 800 jaar lang opvolgende bisschoppen vanuit de Sint-Janskathedraal te 's-Hertogenbosch, met de hulp van hun Hofleverancier het familiebedrijf Van Swaaij met behulp van hun D66 officier van Justitie Maarten Groothuizen gaan, kunt U hieronder in de paarse link lezen.
Sint-Janskathedraal
De Sint-Janskathedraal in de binnenstad van 's-Hertogenbosch wordt veelal beschouwd als het hoogtepunt van de Brabantse gotiek.
Dakgootwandeling maakt onzichtbare beelden Sint-Jan zichtbaar
Tijdens de "Wonderlijke Klim" kunnen kleine groepen bezoekers met een gids via een stellage die tegen de kathedraal staat naar boven. Op 25 meter hoogte lopen ze door de dakgoten waar ze de uit natuursteen gehouwen beelden kunnen zien. Het is een mysterie waarom juist duiveltjes, dronken lieden en monsters op de kerk zijn geplaatst. "De versieringen werden in ieder geval niet geplaatst voor de mensen op straat, daarvoor zijn ze te hoog", zegt Sint Jan-Kenner Herman Lerou. "De beelden zijn gemaakt ter ere van God en kijken richting de hemel."
Bron: https://nos.nl/artikel/2091327-dakgootwandeling-maakt-onzichtbare-beelden-sint-jan-zichtbaar
DE SINT-JAN DUIVELS
Het koor in deze DUIVELSE Sint-Janskathedraal te 's-Hertogenbosch was waarschijnlijk rond 1415 voltooid, het transept rond 1470, waarna ten slotte het schip tot stand kwam.
Van 1480 tot 1496 is de weelderige H. Sacramentskapel ten noorden van het koor toegevoegd. Deze kapel was in gebruik bij het DUIVELSE Illustre Lieve Vrouwe Broederschap.
Deze gotische Sint-Jan is als het ware over haar voorganger heen gebouwd. Er zijn nog steeds delen van de romaanse kerk bewaard gebleven. Oorspronkelijk zou ook de oude toren tegen de vlakte gaan, maar vanwege geldgebrek is dit niet gebeurd. De nieuwe toren van de Sint-Jan was gepland aan de overkant van de straat. Toen hiervan werd afgezien moest men improviseren om de kerk aan te passen. Dit is duidelijk te zien aan de gewelven in de zijschepen: op de plek waar deze aan horen te sluiten op respectievelijk de Mariakapel en de Doopkapel kloppen de gewelven niet meer: bogen houden halverwege op, gewelfaanzettingen zijn niet voltooid, etc. Aan de buitenkant is het ook duidelijk zichtbaar, doordat de 19e-eeuwse meest westelijke vensters smaller zijn dan de rest van de ramen.
Opvallend aan de Sint-Jan is vooral de ongewoon rijke versiering met beeldhouwwerk aan de buitenkant. Figuraal beeldhouwwerk is te vinden in de wimbergen boven de vensters van het koor, in het zuidportaal en op de luchtbogen van het schip, die met talloze schrijlings gezeten figuurtjes bevolkt zijn. Binnen en buiten zijn er in totaal zo'n 600 beelden.
(bron tekst: https://www.de-nieuwe-media.nl/l/de-sleutel-van-onze-wereld-ligt-in-jerusalem/)
Bouwgeschiedenis Sint-Jan
De met raadselen omhulde en niet-gedocumenteerde stichting van de kerk moet tussen 1200 en 1220 worden gezocht. Tegen het torenloze kerkgebouw werd tussen 1240 en 1250 de nog steeds bestaande vroeggotistische bakstenen toren met klokkenzolders gebouwd. Omstreeks 1270 werd de kerk voor het eerst uitgebreid met een kapel, de huidige Mariakapel, die uitwendig werd voorzien van een natuurstenen schil. Tussen 1300 en 1350 volgden diverse uitbreidingen van het kerkgebouw. Aan het begin van de veertiende eeuw werd eerst een nieuw gotisch koor met flankerende koortorens en nevenkoren gebouwd. Het noordelijke nevenkoor werd in 1316 in gebruik genomen door de voor de ontwikkeling van de kerk belangrijke, in datzelfde jaar opgerichte Lieve-Vrouwe- Broederschap. Daarna volgden in fases vernieuwde en vergrote gotische schipzijbeuken, waarvan ook de huidige doopkapel onderdeel uitmaakte.
(bron: https://www.erfgoedshertogenbosch.nl/verhalen/sint-janskathedraal)
Sint Jan in Den Bosch
De Kathedrale Basiliek van Sint Jan Evangelist, gewoonlijk aangeduid als de Sint-Janskathedraal, in de binnenstad van 's-Hertogenbosch wordt veelal beschouwd als het hoogtepunt van de Brabantse gotiek. Het bijzonder harmonieuze interieur is het resultaat van de eenheid van stijl die de gehele bouwperiode van eind veertiende tot begin zestiende eeuw bleef gehandhaafd. De buitenkant levert met zijn gulle ornamenten, zoals de dubbele luchtbogen met de 96 luchtboogfiguren en de reliëfs boven de ramen, een treffend beeld op van de versieringsdrift van de late gotiek. De Sint-Jan is 'een bouwwerk dat volstrekt uniek is in de Nederlandse kerkelijke architectuur.'
Voor de goede orde:
Rond het jaar 1250 zijn ze met de bouw van de Sint-Janskathedraal reeds begonnen.
Onder de video is de volgende tekst te lezen:
De Spoorzoekers gaan op zoek naar originele middeleeuwse stukken van kathedraal de Sint-Jan in Den Bosch. Veel is door de tijden heen vervangen door restauratiewerken, maar het blijkt dat er wel degelijk nog originele ornamenten op de kathedraal zitten.
In Deel 1 van de aflevering beklimmen de Spoorzoekers de binnenkant van de Romaanse originele toren. De stijlen en gebruikte steensoorten geven een indicatie of een stuk origineel is of niet.
Meer informatie: www.erfgoedbrabant.nl
De rol van de Sint‑Jan in de stadsgeschiedenis
(bron foto: https://dagjedenbosch.nl/de-rol-van-de-sint%E2%80%91jan-in-de-stadsgeschiedenis/)
Van parochiekerk tot nationaal icoon
De Sint‑Janskathedraal is het meest herkenbare symbool van 's‑Hertogenbosch en een van de mooiste gotische kerken van Nederland. Ooit begonnen als relatief eenvoudige parochiekerk, groeide ze in de late middeleeuwen uit tot een imposant bouwwerk met hoog oprijzende gewelven, rijke sculpturen en talloze beelden en luchtboogfiguren. De bouw duurde eeuwen, en iedere generatie voegde nieuwe elementen toe.
De kerk was het toneel van grote religieuze plechtigheden: doopsels, huwelijken, uitvaarten, processies en bijzondere vieringen op belangrijke feestdagen. Voor veel Bosschenaren vormde zij het vaste referentiepunt in hun leven, van geboorte tot dood. Maar de Sint‑Jan was meer dan een plek van gebed; het was ook een ontmoetingsplek, waar nieuws werd uitgewisseld, handel werd voorbereid en sociale banden werden onderhouden.
Met de verheffing tot kathedraal – bisschopszetel – werd de betekenis nog groter. Bisschoppen, geestelijken, pelgrims en hoog bezoek gaven de kerk een regionale en soms zelfs internationale uitstraling. Daarmee droeg de Sint‑Jan bij aan het prestige van de hele stad, die zich kon profileren als belangrijk religieus centrum in de regio.
Kunst, restauraties en dagelijks leven rond de Sint‑Jan
De lange bouw- en restauratiegeschiedenis van de Sint‑Jan trok generaties van vaklui en kunstenaars naar Den Bosch. Steenhouwers, beeldhouwers, schilders, schrijnwerkers en glazeniers lieten hun handtekening achter in gevels, torens, altaren en ramen. Hierdoor werd de kerk een soort levende catalogus van stijlen en technieken, waar middeleeuwse en latere kunstuitingen elkaar ontmoeten.
In latere eeuwen zorgden restauraties ervoor dat de Sint‑Jan behouden bleef, ook na oorlogsschade, verval en veranderende religieuze verhoudingen. Elke restauratiecampagne bracht een nieuwe waardering voor het gebouw met zich mee: men ontdekte vergeten details, documenteerde oude technieken en maakte de kerk weer toegankelijk voor nieuwe generaties. Zo groeide de Sint‑Jan niet alleen uit tot een religieus monument, maar ook tot een belangrijk erfgoedproject.
Rondom de kerk ontstond een eigen wereld van cafés, winkels, processieroutes en stadswandelingen. Bezoekers komen voor de architectuur en de stilte in het interieur, maar ook voor uitzichten vanaf de omgeving, verhalen van gidsen en tijdelijke tentoonstellingen. De Sint‑Jan fungeert hiermee als spiritueel, cultureel én sociaal anker: een plek waar geloof, geschiedenis, kunst en dagelijks stadsleven samenkomen.
Veelgestelde vragen over de Sint‑Jan
1. Hoe oud is de Sint‑Janskathedraal ongeveer?
De oudste delen gaan terug tot de middeleeuwen; vanaf de dertiende en veertiende eeuw groeide de kerk uit tot de gotische kathedraal zoals die nu grotendeels te zien is. De bouw en aanpassingen besloegen meerdere eeuwen.
2. Waarom is de Sint‑Jan zo belangrijk voor Den Bosch?
Omdat het eeuwenlang het religieuze hart van de stad was, later ook bisschopszetel werd en een icoon is in de skyline. De kerk speelt een centrale rol in religie, geschiedenis, kunst en identiteit van Den Bosch.
3. Wat kun je er vandaag de dag doen of zien?
Bezoekers kunnen het interieur bewonderen, de architectuur van dichtbij bekijken, vaak kunst en glas-in-loodramen bestuderen en soms speciale rondleidingen of activiteiten volgen. Rondom de kerk zijn ook pleinen, winkels en horeca die de beleving compleet maken.
(bron: https://dagjedenbosch.nl/de-rol-van-de-sint%E2%80%91jan-in-de-stadsgeschiedenis/)
Over de stad 's-Hertogenbosch
's-Hertogenbosch, officieus Den Bosch genoemd, is de hoofdstad van de provincie Noord-Brabant. Tevens is het de hoofdplaats van de gemeente 's-Hertogenbosch.De stad draagt de bijnaam 'Moerasdraak'. Deze naam heeft de stad overgehouden aan haar rol in de Tachtigjarige Oorlog. 's-Hertogenbosch was toen een vestingstad omringd door moeras zoals Het Bossche Broek en de Moerputten, waardoor de stad 'onneembaar' werd geacht.
De stad ligt aan vier rivieren, de Maas, de Aa, de Dommel en de Dieze.
In 2019 telde de gemeente 154.220 inwoners en is daarmee de 4e stad van Noord-Brabant. 's-Hertogenbosch vormt met de andere vier grote Brabantse steden en omliggende gebieden metropoolregio BrabantStad, een gebied met ongeveer 1,8 miljoen inwoners dat sterk georiënteerd is op de voorzieningen en werkgelegenheid in de vijf steden.
In het noordelijke deel van het Hertogdom Brabant lagen in de twaalfde eeuw nog geen grote steden. Om het groeiende hertogdom goed te kunnen besturen was ook een hoofdstad in het noordelijke deel nodig. Rond 1160 werd Den Bosch het bestuurlijk centrum in het noorden van het Hertogdom. In 1184 ontving het stadsrechten van Godfried III.
In de Sint-Janskathedraal zetelt bisdom 's-Hertogenbosch. De stad is (minstens) vanaf 1380 een populair pelgrimsoord door de Zoete Lieve Vrouw van Den Bosch.[3] Als bestuurder van de Meierij, werd 's-Hertogenbosch een van de vier hoofdsteden van het Hertogdom Brabant.
De stad was na het voltooien van de tweede omwalling, eind 14e eeuw, de grootste stad in inwoneraantal op het grondgebied van het huidige Nederland.[4] Lange tijd heeft de stad gefunctioneerd als garnizoensstad. De bastions, vestingwerken en het historisch centrum zijn beschermd erfgoed.
Bezienswaardigheden en attracties in 's-Hertogenbosch zijn het Museumkwartier, de Sint-Janskathedraal, het Zwanenbroedershuis, het Jheronimus Bosch Art Center, Museum Slager, de Moriaan, de Binnendieze, de Parade, het Sportiom, de Brabanthallen, de Drakenfontein, de bolwoningen, het Bossche Stadhuis en de Vestingwerken van 's-Hertogenbosch.
IN HET LICHT DER WAARHEID
Wij, De Nieuwe Media, brengen dagelijks het èchte en ware Nieuws in Nederland, België en ook in de rest van onze wereld. Onze website kan door iedereen eenvoudig vertaald worden in alle wereldtalen, zodat iedereen onze boodschap en het vrije woord kan lezen.
Rijke mannen zijn onderworpen aan dezelfde wetten als de rest van ons. Dat is wat de gevangenneming van Andrew betekent, en Trump zal volgen.
Help ons AUB door een Donatie, want onze koek is op!