Het doel van De Nieuwe Media is: "Genezing en Ontwaking van de Mensheid om de huidige bezielde Mensheid te redden".

Door Dienie Kars │ De Nieuwe Media

Wist U dit reeds? 

In adellijke families is het zeer gebruikelijk hun eerstgeborene af te staan aan het sinistere pedo netwerk. Klik hier voor de getuigenissen van slachtoffers (overlevers) die een getuigenis aflegden. Vele getuigenissen zijn reeds afgelegd, satanisch ritueel misbruik (SRM) bestaat helaas wel, hoewel journalist Kees van der Spek ons wil laten geloven dat hij er niet in gelooft.

Klik hier voor de dossiers van de slachtoffers (overlevers van SRM).

Vraag: Wil jij dom (Mensdom) en onwetend blijven (schaapje) of wil je inzicht (Mensenrijk) in jezelf krijgen als Meester?

Wij informeren U (jou) en onze lezers stapje voor stapje.  Steun ons hierbij AUB om de waarheid verder te openbaren wat er werkelijk gaande is achter de schermen. Graag willen wij U en onze andere lezers nog meer verdieping aanreiken, zodat er voldoende inzicht en bewustzijn komt bij de 'gewone en onwetende mens'. Wij zetten daarom graag ons goede werk voort om de bezielde Mensheid te informeren. Waardeert U wat wij doen? Een donatie als waardering is erg welkom, zodat wij al onze tijd, kennis en energie kunnen inzetten en gebruiken om ons belangrijke werk af te maken, namelijk de onwetende mens informeren met alle verborgen kennis (heilige Geometrie) en nieuwe inzichten om de nieuwe en vrije wereld vorm te geven, opnieuw op te kunnen bouwen met de pioniers. Doneren kan middels onze DONEERKNOP. Dank U wel.

Wie zijn tot heden de meest bekende Nederlandse vrijmetselaars?

Er zijn door de Nederlandse geschiedenis heen behoorlijk wat bekende personen geweest die aantoonbaar vrijmetselaar waren. Het is wel belangrijk onderscheid te maken tussen goed gedocumenteerde leden en personen die alleen in bepaalde lijsten of publicaties als vrijmetselaar worden genoemd.

Enkele bekende voorbeelden:

• Prins Frederik der Nederlanden (1797–1881) — broer van koning Willem II. Hij was van 1816 tot 1881 Grootmeester-Nationaal van de Nederlandse vrijmetselarij, dus maar liefst 65 jaar. De Orde van Vrijmetselaren noemt hem de meest invloedrijke figuur in haar negentiende-eeuwse geschiedenis.

Prins Frederik is interessant vanuit een heel andere invalshoek

Bij Prins Frederik is vooral de combinatie van het Koninklijk Huis en de Nederlandse vrijmetselarij goed gedocumenteerd.

Hij was van 1816 tot zijn overlijden in 1881 Grootmeester-Nationaal, dus ongeveer 65 jaar. Parlement.com vermeldt daarnaast dat hij vanaf 1816 lid was van de Berlijnse loge Zu den Drei Weltkugeln.

De officiële Nederlandse vrijmetselaarsorganisatie noemt Frederik zelfs de meest invloedrijke figuur in haar negentiende-eeuwse geschiedenis en beschrijft hoe hij de Nederlandse vrijmetselarij gedurende meer dan zes decennia leidde.

Dat is een historisch aantoonbare institutionele verbinding tussen het Huis van Oranje en de Nederlandse vrijmetselarij.

Vrijmetselaars en de leer van de retorische wetenschap

Wat betekent retorisch?

Inhoudsopgave

• Retoriek en communicatie
• Waarom is retoriek belangrijk?
• Veelgestelde vragen over retoriek

Een vraag die je misschien ooit bent tegengekomen, is: "Wat betekent retorisch?" Retoriek omringt ons dagelijks. Maar wat houdt het precies in? In dit artikel neem ik je mee op ontdekkingstocht naar de betekenis van retorisch en hoe het ons leven beïnvloedt.

Retoriek en communicatie

Retoriek is de kunst van het overtuigen, dat klinkt spannend, nietwaar? Het gaat niet alleen om wat je zegt, maar vooral om hoe je het zegt. Retoriek is een essentieel onderdeel van onze communicatie. Of je nu een toespraak houdt, een blog schrijft of simpelweg een gesprek voert met vrienden, retorische elementen zijn altijd aanwezig.

De kracht van woorden

Wist je dat de manier waarop je iets verwoordt een enorme impact kan hebben op de ontvanger? Retorische technieken helpen je om je boodschap krachtiger over te brengen. Denk hierbij aan:

• Herhaling:
• Beeldspraak: Met metaforen en vergelijkingen maak je je boodschap visueel en tastbaar.
• Vragen: Retorische vragen nodigen de luisteraar uit om mee te denken.

Waarom is retoriek belangrijk?

Retoriek is niet alleen voor schrijvers of sprekers. Het kan ook in jouw dagelijks leven van groot belang zijn. Hier zijn enkele redenen waarom het waardevol is om retorische vaardigheden te ontwikkelen:

• Effectieve communicatie: Je leert om je gedachten helder en overtuigend over te brengen.
• Relaties verbeteren: Met goede communicatie creëer je verbinding met anderen.
• Zelfvertrouwen: Door je vaardigheden te verbeteren, voel je je zekerder in sociale situaties.

Retoriek in de praktijk

Misschien vraag je je af hoe je retorische technieken nu zelf kunt toepassen. Begin met het analyseren van gesprekken of toespraken die je aanspreken. Let op hoe de spreker zijn of haar woorden kiest. Probeer deze technieken eens toe te passen in je eigen gesprekken. Neem de tijd om goed na te denken over wat je wilt zeggen en hoe je dat het beste kunt doen.

Veelgestelde vragen over retoriek

Wat zijn enkele voorbeelden van retorische technieken?

Enkele voorbeelden zijn herhaling, vragen, en beeldspraak. Deze technieken maken je boodschap krachtiger en zorgen ervoor dat ze blijft hangen bij de luisteraar.

Waar kan ik meer leren over retoriek?

Er zijn veel boeken en online cursussen beschikbaar die zich richten op retoriek en communicatievaardigheden. Het kan ook nuttig zijn om workshops te volgen.

Hoe kan retoriek mijn zelfvertrouwen vergroten?

Door je bewust te worden van hoe je je woorden kiest, voel je je zekerder in je communicatie. Dit kan helpen bij het verbeteren van relaties en het versterken van je zelfvertrouwen in sociale situaties.

Is retoriek alleen voor politici en sprekers?

Nee, retoriek is voor iedereen van belang. Of je nu een gesprek voert met vrienden of een presentatie geeft, retorische technieken kunnen jouw communicatie verbeteren.

Bron: https://narviks.nl/wetenschap/wat-betekent-retorisch/

Vrijmetselaars en de leer van de esoterische wetenschap

Wie de geschiedenis van de vrijmetselarij bestudeert, komt onvermijdelijk terecht bij rituelen, symbolen, inwijdingen en ideeën die raakvlakken hebben met de westerse esoterie. Maar wat betekent dat precies? En kan de vrijmetselarij worden beschouwd als een vorm van esoterische wetenschap?

De vraag is minder eenvoudig dan zij op het eerste gezicht lijkt. De moderne vrijmetselarij ontstond in haar huidige vorm in Groot-Brittannië aan het einde van de zeventiende en het begin van de achttiende eeuw. In 1717 werd in Londen een overkoepelende grootloge gevormd. In Nederland werd in 1734 in Den Haag de eerste loge opgericht.

Vanaf het begin ontwikkelde de vrijmetselarij zich tot een traditie waarin inwijding, symboliek en ritueel een belangrijke plaats innemen. Juist die elementen hebben ertoe geleid dat historici van de westerse esoterie de vrijmetselarij als een belangrijk onderzoeksgebied beschouwen.

Een wereld van symbolen

De vrijmetselarij presenteert zichzelf tegenwoordig niet als een geheime religie of als een wetenschappelijke discipline. De Nederlandse Orde van Vrijmetselaren omschrijft vrijmetselarij als een methode voor persoonlijke ontwikkeling. De methode maakt volgens de Orde gebruik van symbolen en rituelen die de levensloop van de mens zinnebeeldig uitbeelden.

Die symbolen zijn geen toevallige versieringen. De passer, winkelhaak, het licht, de zon, de maan en andere bouw- en lichtsymbolen hebben binnen de maçonnieke traditie een betekenislaag. De vrijmetselarij omschrijft symbolen zelf als hulpmiddelen om gedachten en gevoelens over te brengen die soms moeilijk rechtstreeks onder woorden kunnen worden gebracht.

Daarmee ontstaat een bijzondere vorm van communicatie. Een idee wordt niet alleen verteld, maar ook verbeeld en ritueel beleefd.

De inwijding

Een centraal element is de inwijding. Binnen de Nederlandse vrijmetselarij wordt gewerkt met drie graden: leerling, gezel en meester. De rituelen worden door de Orde beschreven als een soort verheven rollenspel met waarden en betekenissen die de deelnemer zelf moet ontdekken. De drie graden verbeelden gezamenlijk een levensgang van duisternis naar licht.

Ook hier ligt een belangrijke verbinding met het begrip esoterie.

Het woord esoterisch wordt doorgaans gebruikt voor kennis of tradities die betrekking hebben op verborgen, innerlijke of voor ingewijden bestemde betekenissen. Binnen de academische studie van de westerse esoterie worden onder meer hermetisme, alchemie, kabbala, magie, rozenkruisers en vrijmetselarij onderzocht.

Dat betekent echter niet dat al deze tradities één en dezelfde leer vormen.

Vrijmetselarij als onderdeel van de westerse esoterische geschiedenis

Wetenschappelijk onderzoek behandelt vrijmetselarij nadrukkelijk als onderdeel van de geschiedenis van de westerse esoterie. Een hoofdstuk over vrijmetselarij in The Cambridge Handbook of Western Mysticism and Esotericism beschrijft bijvoorbeeld de verschillende historische inwijdingssystemen en de ontwikkeling van hogere graden. Tegelijk benadrukt het dat vrijmetselarij geen religie is en geen uniforme dogmatische leer kent.

Dat onderscheid is essentieel.

Er bestaat dus wel degelijk een historische relatie tussen vrijmetselarij en westerse esoterische stromingen, maar daaruit volgt niet dat iedere vrijmetselaar een esotericus is of dat iedere loge dezelfde esoterische opvattingen hanteert.

De geschiedenis is bovendien complex. Verschillende ritussen en hogere graden ontwikkelden zich in verschillende landen en perioden. De rituelen veranderden in de loop der eeuwen en kregen plaatselijk verschillende vormen.

Hermetisme, kabbala en rozenkruisers

Wanneer onderzoekers de relatie tussen vrijmetselarij en esoterie bestuderen, komen verschillende intellectuele tradities in beeld.

Het hermetisme is een brede religieus-filosofische traditie die teruggaat op teksten uit de late oudheid en in de Renaissance opnieuw grote belangstelling kreeg.

De kabbala ontwikkelde zich oorspronkelijk binnen het jodendom, maar bepaalde vormen van christelijke kabbala kregen vanaf de Renaissance een eigen Europese geschiedenis.

Het rozenkruisersdenken ontstond als een vroegmoderne esoterische beweging en werd later verbonden met verschillende vormen van mystiek, alchemie en symbolische kennis. Ook hierover bestaat veel historische discussie.

Deze tradities raakten in verschillende perioden en contexten met de vrijmetselarij verweven. Daarom is vrijmetselarij voor historici interessant als ontmoetingsplaats van verschillende vormen van symbolisch en filosofisch denken.

Maar een belangrijk voorbehoud blijft noodzakelijk: een historische beïnvloeding is niet hetzelfde als een officiële leerstelling.

"Esoterische wetenschap"

De term "esoterische wetenschap" kan gemakkelijk tot verwarring leiden.

Wanneer met "wetenschap" de moderne empirische wetenschap wordt bedoeld — gebaseerd op systematische observatie, toetsing en reproduceerbare resultaten — is esoterie geen wetenschap in die betekenis.

Historisch werd echter wel gesproken over vormen van verborgen of hogere kennis. In die context kan "esoterische wetenschap" worden gebruikt om een bepaalde manier van denken te beschrijven waarin symboliek, innerlijke ervaring, kosmologie en spirituele kennis centraal staan.

De academische studie van de westerse esoterie behandelt dergelijke tradities tegenwoordig als een serieus historisch en religiewetenschappelijk onderzoeksgebied. Dat betekent niet dat de bovennatuurlijke claims van historische esoterische tradities daarmee wetenschappelijk bewezen zijn. Het betekent dat de tradities zelf wetenschappelijk worden bestudeerd.

De tempel als symbolische wereld

De vrijmetselaarsloge wordt ook wel aangeduid als een werkplaats of tempel. Binnen rituele bijeenkomsten wordt de kandidaat geconfronteerd met symbolische handelingen en voorwerpen.

Een Nederlandse vrijmetselaarsloge beschrijft het ritueel als een dramatisering van het menselijk bestaan. Het doel is volgens deze uitleg iets in de mens "wakker" te maken dat door persoonlijke ervaring bewust kan worden gemaakt. Dezelfde symbolen kunnen bovendien door verschillende mensen verschillend worden geïnterpreteerd.

Dat laatste is journalistiek gezien interessant. Het betekent namelijk dat een symbool niet noodzakelijk één vaste betekenis heeft voor iedere vrijmetselaar.

De vrijmetselarij zelf beschrijft haar symbolische methode juist als een middel tot persoonlijke ontwikkeling.

Waarom bestaan er dan zoveel verhalen over geheimen?

De combinatie van besloten bijeenkomsten, inwijdingsrituelen, symbolen en historische geheimhouding heeft door de eeuwen heen veel speculatie opgeroepen.

De geschiedenis van de vrijmetselarij bevat inderdaad elementen die niet voor buitenstaanders toegankelijk waren. Tegelijk wijzen bronnen van de Nederlandse Orde erop dat er rond haar oorsprong veel theorieën en speculaties bestaan, waaronder vermeende verbanden met het oude Egypte en de Tempeliers. De historische oorsprong van de moderne vrijmetselarij is volgens diezelfde bron onderwerp geweest van langdurig debat.

Daarom is het van belang om onderscheid te maken tussen geheimhouding, symboliek en samenzwering. Dat een ritueel niet openbaar is, bewijst op zichzelf niet dat het een verborgen politieke of occulte agenda heeft.

Een traditie van interpretatie

Misschien is de meest kenmerkende eigenschap van de vrijmetselarij juist dat zij de deelnemer uitnodigt om betekenissen te interpreteren.

Binnen de Nederlandse vrijmetselarij wordt expliciet geschreven dat de vrijmetselaar zich oefent in het interpreteren en gebruiken van symbolen. Symbolisch denken en spreken vormt daarmee een onderdeel van de maçonnieke methode.

Daarmee raakt de vrijmetselarij aan een bredere traditie waarin de zichtbare wereld niet alleen letterlijk wordt gelezen, maar ook als drager van betekenissen.

Dat is precies het terrein waarop de studie van de westerse esoterie zich richt.

Conclusie

De relatie tussen vrijmetselarij en esoterie is historisch aantoonbaar en wordt ook binnen de academische studie van de westerse esoterie onderzocht. Vrijmetselarij kent inwijdingen, rituelen en een omvangrijke symbolische traditie. Sommige vrijmetselaarsriten en hogere graden hebben bovendien historische raakvlakken met esoterische stromingen.

Maar daarmee is niet bewezen dat de vrijmetselarij één uniforme "esoterische wetenschap" onderwijst. De hedendaagse Nederlandse Orde van Vrijmetselaren beschrijft haar eigen praktijk als een methode voor persoonlijke ontwikkeling, gebaseerd op symbolen en rituelen, en niet als een religie of ideologie.

De journalistiek interessante vraag is daarom niet alleen "Zijn vrijmetselaars esoterisch?", maar vooral: welke esoterische ideeën, symbolen en rituele vormen zijn in welke perioden en binnen welke vrijmetselaarsriten terechtgekomen, en welke betekenis kregen zij daar?

Dat is een vraag waarop historische bronnen, maçonnieke documenten en academisch onderzoek naast elkaar gelegd kunnen worden — en waarbij het onderscheid tussen gedocumenteerde geschiedenis en latere interpretatie essentieel blijft.

Deze versie kan desgewenst nog worden verdiept met een afzonderlijk hoofdstuk over Baphomet, de Tempeliers, het hermetisme, de rozenkruisers, kabbala en de hogere vrijmetselaarsgraden, waarbij per onderwerp wordt aangegeven wat historisch gedocumenteerd is en wat later als interpretatie of theorie is ontstaan.

Verdieping Vrijmetselaars en de leer van de esoterische wetenschap

Van Tempeliers en Baphomet tot hermetisme, kabbala en de hogere graden

De vrijmetselarij wordt al eeuwen omgeven door verhalen over verborgen kennis, geheime rituelen en oude esoterische tradities. Sommige verbanden zijn historisch aantoonbaar. Andere zijn later ontstaan als theorie, mythe of speculatie. Waar loopt de grens?

Wie de geschiedenis van de westerse esoterie bestudeert, kan moeilijk om de vrijmetselarij heen. In de academische literatuur wordt de vrijmetselarij daadwerkelijk behandeld binnen het onderzoeksgebied van de westerse esoterie, naast onderwerpen als hermetisme, kabbala, alchemie, magie en rozenkruisers.

Dat betekent echter niet dat vrijmetselarij en esoterie hetzelfde zijn. Evenmin betekent het dat iedere vrijmetselaar zich bezighoudt met occultisme. De geschiedenis is ingewikkelder — en juist daarom interessanter.

De vrijmetselarij als inwijdingstraditie

De moderne vrijmetselarij kent een stelsel van rituelen en graden. In de Nederlandse traditie vormen Leerling, Gezel en Meester de drie basisgraden. Daarnaast bestaan er verschillende vrijwillige vervolgorganisaties en aanvullende graden.

De Nederlandse Orde van Vrijmetselaren beschrijft haar methode als een vorm van persoonlijke ontwikkeling waarin symbolen en rituelen centraal staan. De bouwsymboliek — met onder meer passer, winkelhaak en de ruwe steen — wordt gebruikt om na te denken over de mens en zijn verhouding tot anderen.

Daarmee vertoont de vrijmetselarij een belangrijk kenmerk dat ook in veel esoterische tradities voorkomt: betekenis wordt niet uitsluitend via een rationele uiteenzetting overgedragen, maar ook via symbolen, rituelen en persoonlijke ervaring.

De wetenschappelijke studie van de vrijmetselarij benadrukt eveneens het belang van de inwijding. Volgens historicus Jan A. M. Snoek bestaat het maçonnieke "werk" in belangrijke mate uit initiatierituelen. Verschillende systemen van hogere graden zijn in de loop van de geschiedenis ontstaan.

Wat is esoterie?

Het woord esoterie wordt tegenwoordig gebruikt als verzamelbegrip voor verschillende historische stromingen waarin verborgen, innerlijke of bijzondere vormen van kennis een rol spelen.

Tot het onderzoeksgebied van de westerse esoterie worden onder andere gerekend:

• hermetisme;

• alchemie;

• astrologie;

• magie;

• kabbala;

• rozenkruisers;

• theosofie;

• numerologie;

• symboliek en sacred geometry;

• vrijmetselarij.

De Cambridge Handbook of Western Mysticism and Esotericism behandelt deze tradities expliciet binnen één onderzoeksgebied.

"Esoterische wetenschap" moet daarbij niet worden verward met moderne natuurwetenschap. Het gaat om historische vormen van kennis en wereldbeschouwing, niet om wetenschappelijke theorieën die volgens de hedendaagse empirische methode zijn vastgesteld.

Hermetisme: kennis van Hermes

Een belangrijke traditie binnen de westerse esoterie is het hermetisme.

Het hermetisme ontleent zijn naam aan Hermes Trismegistus, een legendarische figuur die in de oudheid werd verbonden met de Griekse Hermes en de Egyptische Thoth. De zogenaamde Corpus Hermeticum bestaat uit zeventien Griekse traktaten die onder meer handelen over kosmologie, spirituele verlichting en de verhouding tussen God, mens en wereld.

Tijdens de Renaissance ontstond opnieuw grote belangstelling voor deze teksten. Hermetische ideeën werden vervolgens onderdeel van een veel bredere intellectuele cultuur waarin ook astrologie, magie, alchemie en kabbala een plaats kregen.

Dat is van belang voor de geschiedenis van de vrijmetselarij omdat de moderne vrijmetselarij enkele eeuwen later ontstond, in een Europa waarin deze ideeën al circuleerden.

Daaruit mag echter niet automatisch worden geconcludeerd dat de vrijmetselarij rechtstreeks uit het hermetisme is voortgekomen. De historische verbindingen moeten per ritus, periode en bron worden onderzocht.

Kabbala en de zoektocht naar verborgen betekenis

Een tweede belangrijke traditie is de kabbala.

De kabbala is oorspronkelijk een joodse mystieke traditie. Vanaf de Renaissance ontstond daarnaast in Europa een christelijke vorm van kabbalistische interpretatie. De academische literatuur behandelt de christelijke kabbala als een afzonderlijk onderdeel van de geschiedenis van de westerse esoterie.

Kabbalistische ideeën kregen in bepaalde Europese intellectuele kringen een symbolische en filosofische betekenis. Getallen, letters, namen en Bijbelteksten konden daarbij worden beschouwd als dragers van diepere betekenissen.

Ook hier geldt dat overeenkomsten in symboliek nog geen bewijs vormen voor een directe historische afstamming van de vrijmetselarij. Een journalistieke reconstructie moet daarom steeds vragen: welke tekst, welke persoon, welke loge en welke periode?

De rozenkruisers

Een derde stroming die regelmatig in verband wordt gebracht met de vrijmetselarij is het rozenkruisersdenken.

De rozenkruisersmanifesten verschenen in het begin van de zeventiende eeuw en presenteerden een programma van religieuze en intellectuele vernieuwing. In de geschiedenis van de westerse esoterie worden rozenkruisers onder meer verbonden met hermetische en alchemistische ideeën.

Ook hier is voorzichtigheid nodig. Het bestaan van rozenkruisersliteratuur vóór de moderne vrijmetselarij betekent niet dat er automatisch een recht echter wordt beweerd dat alle vrijmetselaars een geheime wetenschappelijke leer volgen die dezelfde inhoud heeft als hermetisme, kabbala, magie of satanisme, ontbreekt daarvoor eenij geen uniforme dogmatische leer heeft en dat rituelen door verschillende vrijmetselaars verschillend kunnen worden geïnbare raakvlakken met de geschiedenis van het hermetisme, de kabbala, het rozenkruisersdenken en verschillende vormen van symbolische en initiatorische traditie. De Tempstreekse organisatorische lijn bestaat tussen de twee.

Wel is het historisch relevant dat dezelfde Europese cultuur van symboliek, mystiek, alchemie en verborgen kennis later ook een rol ging spelen in bepaalde vormen van vrijmetselarij.

De Tempeliers: geschiedenis en mythe

Geen onderwerp heeft de verbeelding rond de vrijmetselarij waarschijnlijk sterker beïnvloed dan de Tempeliers.

De middeleeuwse Orde van de Tempel bestond werkelijk. Maar de veelbesproken theorie dat de moderne vrijmetselarij rechtstreeks uit de Tempeliers zou zijn voortgekomen, is iets anders.

De Nederlandse vrijmetselaarsorganisatie zelf maakt daar een duidelijk onderscheid. Volgens een historische toelichting bestaat er geen deugdelijk bewijs dat de vrijmetselarij rechtstreeks van de Tempeliers afstamt. Wel bestaan er latere maçonnieke graden en organisaties waarin de naam en symboliek van de Tempeliers voorkomen.

Dat onderscheid is belangrijk.

Een maçonnieke Tempeliersgraad is historisch bewijs dat de Tempeliers later in de vrijmetselaarscultuur zijn opgenomen als symbolische of rituele traditie. Het is geen bewijs dat de middeleeuwse Tempeliers de moderne vrijmetselarij hebben opgericht.

Baphomet en de Tempeliers

Hier wordt het onderwerp nog gevoeliger.

De naam Baphomet verschijnt in verband met de processen tegen de Tempeliers in het begin van de veertiende eeuw. In processtukken wordt gesproken over een vermeend door Tempeliers vereerd idool. De verklaringen over wat Baphomet precies zou zijn geweest, lopen echter sterk uiteen.

Daarmee begint een lange geschiedenis van interpretatie.

De bekende afbeelding van Baphomet als een gehoornde, gevleugelde figuur met een geitenhoofd is niet de middeleeuwse afbeelding uit de Tempelprocessen. Deze voorstelling werd in de negentiende eeuw gecreëerd door de Franse occultist Éliphas Lévi.

Dat historische onderscheid is cruciaal.

De naam Baphomet in de Tempelprocessen en de moderne afbeelding van Lévi zijn niet simpelweg hetzelfde historische object.

Baphomet en de vrijmetselarij

Ook hier ontstaan gemakkelijk verkeerde conclusies.

Het bestaan van Baphomet in verhalen over de Tempeliers bewijst op zichzelf niet dat vrijmetselaars Baphomet aanbidden. Evenmin bewijst een afbeelding die iemand als Baphomet interpreteert automatisch dat de eigenaar of gebruiker van die afbeelding Baphomet vereert.

Zelfs de geschiedenis van de vrijmetselarij laat zien dat bepaalde symbolen en namen in verschillende perioden verschillende betekenissen kunnen krijgen.

Een onderzoeker moet daarom steeds vier vragen stellen:

Wanneer is het symbool ontstaan?
Wie gebruikte het?
Welke betekenis gaf die persoon of organisatie eraan?
En is die betekenis daadwerkelijk gedocumenteerd?

Zonder die vragen ontstaat al snel een keten waarin historische symbolen aan elkaar worden gekoppeld zonder dat de tussenliggende historische bewijzen aanwezig zijn.

De hogere graden

Naast de drie basisgraden bestaan binnen de vrijmetselarij verschillende voortgezette werkwijzen. De Nederlandse Orde noemt onder meer het Hoofdkapittel der Hoge Graden, de Aloude en Aangenomen Schotse Ritus, het Heilig Koninklijk Gewelf en verschillende andere organisaties. Deelname daaraan is vrijwillig.

Historisch ontstonden veel van deze hogere graden pas enkele decennia na het formele ontstaan van de moderne vrijmetselarij in 1717. Ze ontwikkelden aanvullende rituelen en tradities.

Juist in deze hogeregradensystemen vinden we een grote verscheidenheid aan symboliek en historische verwijzingen.

Sommige systemen gebruiken christelijke symboliek; andere verwijzen naar Tempeliers, koninklijke gewelven, Schotse tradities of andere historische motieven.

Daarom bestaat er niet één "hogere vrijmetselarij" met één uniforme esoterische leer.

De rol van het ritueel

Wat de verschillende systemen wel met elkaar gemeen kunnen hebben, is het belang van rituele ervaring.

Een ritueel bestaat niet alleen uit woorden. Het kan bestaan uit een bepaalde ruimte, kleding, bewegingen, licht en duisternis, voorwerpen, symbolen, vaste teksten en herhaling.

De Nederlandse Orde beschrijft rituelen als een vorm van spel met rollen, woorden en handelingen in een vast patroon. Symbolen en rituelen dienen volgens de organisatie als een gemeenschappelijke taal voor gedachten en ervaringen die moeilijk rechtstreeks onder woorden zijn te brengen.

Vanuit religiewetenschappelijk perspectief is dat interessant omdat het laat zien hoe kennis en betekenis via ervaring kunnen worden overgedragen.

Is dat esoterische wetenschap?

Daarmee komen we terug bij de centrale vraag.

Wanneer met "esoterische wetenschap" wordt bedoeld: een historische traditie van verborgen of innerlijke kennis waarin symboliek, ritueel, kosmologie en persoonlijke ervaring een belangrijke rol spelen, dan zijn er duidelijke raakvlakken met bepaalde vormen van vrijmetselarij.

Wanneer echter wordt beweerd dat alle vrijmetselaars een geheime wetenschappelijke leer volgen die dezelfde inhoud heeft als hermetisme, kabbala, magie of satanisme, ontbreekt daarvoor een historische basis.

De academische literatuur benadrukt juist dat de vrijmetselarij geen uniforme dogmatische leer heeft en dat rituelen door verschillende vrijmetselaars verschillend kunnen worden geïnterpreteerd.

Waar het onderzoek interessant wordt

De meest interessante onderzoeksvraag is daarom niet:

"Zijn vrijmetselaars occultisten?"

maar:

"Welke ideeën uit de westerse esoterische traditie zijn in welke vrijmetselaarsriten terechtgekomen, wanneer gebeurde dat en welke betekenis kregen ze daar?"

Die vraag kan historisch worden onderzocht.

Daarbij kunnen bijvoorbeeld originele rituaalteksten, constituties, maçonnieke tijdschriften, correspondentie en documenten van specifieke ritussen worden onderzocht.

Ook kan worden gekeken naar de ontwikkeling van symbolen door de tijd heen.

Een symbool dat in de achttiende eeuw een christelijke betekenis had, kan in de negentiende eeuw door een occultist anders worden geïnterpreteerd. Een moderne interpretatie kan vervolgens weer worden teruggeprojecteerd op het verleden. Juist daar ontstaan veel historische misverstanden.

Feit, interpretatie en theorie

Een zorgvuldig onderzoek naar vrijmetselarij en esoterie zou daarom drie niveaus uit elkaar moeten houden.

Het eerste niveau is het historische feit.
Een bepaalde tekst, ritus, afbeelding of organisatie kan aantoonbaar hebben bestaan.

Het tweede niveau is de historische interpretatie.
Onderzoekers kunnen op basis van bronnen vaststellen dat een bepaalde symboliek waarschijnlijk is beïnvloed door een oudere traditie.

Het derde niveau is de hypothese.
Daarbij wordt een verband voorgesteld waarvoor nog onvoldoende onafhankelijk bewijs bestaat.

Die drie niveaus mogen niet met elkaar worden verwisseld.

Slot

De vrijmetselarij bevindt zich historisch gezien op een interessant kruispunt van religie, filosofie, symboliek, ritueel en Europese esoterische tradities.

Er zijn aantoonbare raakvlakken met de geschiedenis van het hermetisme, de kabbala, het rozenkruisersdenken en verschillende vormen van symbolische en initiatorische traditie. De Tempeliers en Baphomet spelen daarnaast een belangrijke rol in de latere verbeelding rond vrijmetselarij en esoterie, maar de historische verbanden zijn niet allemaal even sterk.

De kern van het journalistieke onderzoek ligt daarom niet in het verzamelen van zoveel mogelijk overeenkomende symbolen, maar in het reconstrueren van de historische keten tussen die symbolen.

Wie beweert dat een hedendaagse vrijmetselaar een bepaald oud esoterisch systeem volgt, zal moeten aantonen hoe dat systeem via concrete teksten, rituelen, organisaties en personen daadwerkelijk bij die vrijmetselaar terecht is gekomen.

Daarmee verandert een onderwerp dat vaak wordt omgeven door geheimzinnigheid in iets dat daadwerkelijk onderzocht kan worden: de geschiedenis van ideeën, symbolen en rituelen — en de vraag hoe zij door de eeuwen heen nieuwe betekenissen hebben gekregen.

Veel mensen kunnen zich tot heden nog steeds niet voorstellen dat er daadwerkelijk rituele offer praktijken plaatsvinden in Nederland, waarbij baby's en kinderen worden gedood.

WORDT IN DE KERKELIJKE GENOOTSCHAPPEN OOK GEBRUIK GEMAAKT VAN DE RETORISCHE WETENSCHAP?

Ja. In kerkelijke genootschappen wordt retorica — de kunst en wetenschap van het overtuigend spreken — van oudsher veel gebruikt.

Denk bijvoorbeeld aan:

• Preken (homiletiek): predikanten gebruiken opbouw, argumentatie, beeldspraak, herhaling en voorbeelden om een boodschap duidelijk en overtuigend over te brengen.

• Kerkelijke toespraken: bij synodes, kerkenraadsvergaderingen, rouwdiensten en andere bijeenkomsten wordt eveneens retoriek gebruikt.

• Theologische geschriften: ook in preken en geschriften van kerkvaders en reformatoren zijn klassieke retorische technieken terug te vinden.

• Bijbelse voorbeelden: in de Bijbel zelf komen verschillende redevoeringen voor waarin overtuiging, argumentatie en beeldspraak een belangrijke rol spelen. Paulus wordt bijvoorbeeld vaak vanuit de klassieke retorica bestudeerd.

• Opleiding van geestelijken: aan theologische opleidingen is spreken en preken traditioneel een onderdeel van de opleiding. Dit wordt meestal aangeduid als homiletiek, waarbij retorica een belangrijke hulpwetenschap is.

Er is overigens een interessant onderscheid: retorica hoeft niet hetzelfde te zijn als manipulatie. Retorica kan eenvoudig betekenen dat iemand bewust nadenkt over hoe een boodschap wordt opgebouwd en overgebracht: welke argumenten worden gebruikt, welke woorden, welke volgorde, welke voorbeelden en welke emoties.

WORDT IN DE KERKELIJKE GENOOTSCHAPPEN OOK GEBRUIK GEMAAKT VAN DE ESOTERISCHE WETENSCHAP?

Ja, historisch gezien zijn er duidelijke raakvlakken tussen kerkelijke milieus en westerse esoterische tradities, maar de formulering "de notabelen in de kerk gebruiken de esoterische wetenschap" is te algemeen om als feit te stellen.

Er zijn eigenlijk drie verschillende situaties te onderscheiden.

1. Esoterische ideeën binnen de christelijke geschiedenis

Esoterische stromingen hebben zich eeuwenlang naast en soms binnen christelijke intellectuele milieus ontwikkeld. Denk aan hermetisme, christelijke kabbala, christelijke theosofie en bepaalde vormen van mystiek. Onderzoekers van de westerse esoterie bestuderen juist deze wisselwerking tussen christendom en esoterische tradities.

Een interessant voorbeeld is Emanuel Swedenborg, een christelijke theoloog en mysticus uit de achttiende eeuw die door historici van de westerse esoterie als een belangrijke vertegenwoordiger van de christelijke theosofie wordt beschouwd.

Dat laat zien dat "christelijk" en "esoterisch" historisch niet altijd strikt gescheiden werelden waren.

2. Kerkelijke mystiek is niet automatisch esoterie

Hier moet je wel een belangrijk onderscheid maken.

De christelijke traditie kent een zeer lange geschiedenis van mystiek, contemplatie en symbolische interpretatie. Dat is niet automatisch hetzelfde als westerse esoterie. Middeleeuwse christelijke mystiek werd bijvoorbeeld doorgaans ingebed in Bijbel, kerkelijke traditie en theologie.

Dus:

mystiek ≠ automatisch esoterie ≠ automatisch occultisme.

Die begrippen moeten niet zonder meer als synoniemen worden gebruikt.

3. Notabelen en vrijmetselarij

Hier wordt uw vraag interessanter.

Wanneer met "notabelen" bijvoorbeeld bestuurders, geestelijken, juristen, ondernemers of andere maatschappelijk invloedrijke personen worden bedoeld, kunnen individuele personen historisch zowel kerkelijk betrokken als vrijmetselaar zijn geweest.

De vrijmetselarij zelf beschrijft haar huidige praktijk echter niet als een esoterische wetenschap. Zij noemt zichzelf een methode voor persoonlijke ontwikkeling, waarbij symbolen en rituelen worden gebruikt. De organisatie stelt bovendien dat zij geen godsdienst is en geen bepaalde religieuze overtuiging voorschrijft.

Tegelijkertijd is er wél een historische relatie tussen bepaalde vrijmetselaarsriten en de westerse esoterie. Een overzicht van KRO-NCRV noemt bijvoorbeeld dat in bepaalde hogere graden esoterisch gedachtegoed uit de Renaissance terugkomt, waaronder hermetisme, alchemie en kabbalistiek.

Dat geeft ons een interessante onderzoekslijn:

Een kerkelijk functionaris die tevens lid is van een bepaalde vrijmetselaarsorganisatie kan dus in aanraking komen met symboliek of ideeën die historisch uit esoterische tradities afkomstig zijn. Maar daaruit volgt niet dat het kerkgenootschap als geheel een esoterische leer toepast.

Een journalistiek interessante vraag

Als u dit verder wilt onderzoeken, zou ik de vraag daarom preciezer formuleren als:

"In hoeverre zijn esoterische tradities historisch doorgedrongen in kerkelijke organisaties en in de kringen van hun bestuurders en notabelen?"

Dan kunnen we bijvoorbeeld Nederlandse kerkgenootschappen afzonderlijk onderzoeken en kijken naar:

• bestuurders en notabelen die aantoonbaar vrijmetselaar waren;

• contacten tussen kerkelijke en maçonnieke organisaties;

• hermetisme, kabbala en rozenkruisers in christelijke kringen;

• symboliek en rituelen;

• theosofie en christelijke theosofie;

• kerkelijke reacties op vrijmetselarij;

• en concrete historische personen die aantoonbaar in beide werelden actief waren.

Waardeert U wat wij doen? Een donatie als waardering is erg welkom, zodat wij al onze tijd, kennis en energie kunnen gebruiken om ons belangrijke werk af te maken, namelijk de onwetende mens informeren met verborgen kennis en nieuwe inzichten.

Doneren kan middels onze DONEERKNOP. Dank U wel.

↓

ONZE NIEUWSTE ARTIKELEN

Wanneer ons Collectieve Bewustzijn inzicht krijgt in ons aardse leven en ons aardse bestaan en het Christus Bewustzijn (Licht/Waarheid) aanneemt komt er vanzelf Liefde, Harmonie, Vrede en Overvloed in onze wereld, want alles Is er Al.