Is de productie en het
Wereldwijd op de markt brengen van Covid 19 vaccins om het als proeven te laten
gebruiken in alle Wereldlanden op grond van een voorwaardelijke
handelsvergunning van de Europese Commissie strafbaar als dat vanuit Nijmegen
in Nederland gebeurd zonder een wettelijk vereiste Omgevingsvergunning van
burgemeester en wethouders van de gemeente Nijmegen
Ja,
het exploiteren van een farmaceutische productiefaciliteit zonder de wettelijk
vereiste omgevingsvergunning is in Nederland strafbaar als een economisch
delict en milieudelict. De Europese handelsvergunning en de lokale
omgevingsvergunning staan juridisch los van elkaar. Een voorwaardelijke of
standaard handelsvergunning van de Europese Commissie geeft uitsluitend
toestemming om een geneesmiddel op de markt te brengen. Dit ontslaat een
fabrikant echter nooit van de plicht om te voldoen aan lokale bouw-,
ruimtelijke en milieuregels. [1, 2, 3]
Hieronder
staat hoe de strafbaarheid en bevoegdheden juridisch zijn geregeld:
1.
Strafbaarheid via de Wet op de economische delicten (WED)
Het
exploiteren van een fabriek of installatie (zoals voor de productie van
vaccins) zonder de benodigde omgevingsvergunning voor een milieubelastende
activiteit is een overtreding van de Omgevingswet.
- Volgens
Artikel 1a van de Wet op de economische delicten (WED) is het
opzettelijk of per ongeluk handelen zonder zo'n vereiste omgevingsvergunning
strafbaar. [1]
- Dit
kan leiden tot strafrechtelijke vervolging door het Openbaar Ministerie (OM),
met sancties zoals hoge geldboetes voor het bedrijf, stillegging van de
onderneming, of gevangenisstraffen voor de feitelijk leidinggevenden. [1]
2.
Bestuursrechtelijke handhaving door de Gemeente Nijmegen
Het
college van burgemeester en wethouders (B&W) van de gemeente Nijmegen is de
directe handhavingsinstantie voor lokale omgevingsvergunningen. Als er vanuit
Nijmegen illegaal geproduceerd wordt, kan de gemeente direct bestuursrechtelijk
ingrijpen via: [1]
- Een
last onder bestuursdwang (het direct verzegelen of sluiten van het
pand).
- Een
last onder dwangsom (financiële claims per dag dat de illegale productie
doorgaat). [1]
3.
De rol van de Europese Handelsvergunning
De
(voorwaardelijke) handelsvergunning van de Europese Commissie, beoordeeld door
het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA), ziet puur toe op de veiligheid,
kwaliteit en werkzaamheid van het vaccin zelf. [1, 2]
- Deze
vergunning legaliseert enkel het medische product.
- Het
biedt geen enkele immuniteit tegen lokale milieuwetgeving,
veiligheidsvoorschriften of ruimtelijke ordening in de lidstaat waar de fysieke
fabriek staat. [1]
Samenvatting
Zelfs
al zijn de vaccins Europees goedgekeurd, de fysieke handeling van het
produceren ervan in Nijmegen zonder geldige lokale omgevingsvergunning schendt
de Nederlandse milieu- en omgevingswetgeving. Dit is zowel bestuursrechtelijk
handhaafbaar door de gemeente Nijmegen als strafrechtelijk vervolgbaar
als economisch delict. [1, 2, 3, 4]
Wie is verantwoordelijk
en aansprakelijk voor de miljoenen doden en of zieken als gevolg daarvan als de
wereldwijde proeven ten uitvoer zijn gebracht op mensen zonder voorafgaande
Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) dat wettelijk is vereist op
grond van de Arbeidsomstandighedenwet en onderliggende kaderrichtlijn van de
Europese Unie
De
Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) en de onderliggende Europese
Kaderrichtlijn (Richtlijn 89/391/EEG) zijn uitsluitend van toepassing op de verhouding
tussen een werkgever en zijn werknemers binnen een arbeidsrelatie. Deze
wetgeving is niet geschreven voor, en niet van toepassing op, medische
behandelingen of vaccinatieprogramma's voor de algemene wereldbevolking. Het
ontbreken van een bedrijfsmatige RI&E voor de algemene burgerpopulatie kan
dan ook nooit leiden tot aansprakelijkheid voor wereldwijde gezondheidsschade.
[1, 2, 3]
Bij
claims rondom grootschalige medische schade en productaansprakelijkheid gelden
heel andere juridische kaders:
1.
Waarvoor dient een RI&E wél?
Een
RI&E is een intern document waarin een werkgever de specifieke gevaren op
de werkvloer in kaart brengt (zoals het risico dat een verpleegkundige
geprikt wordt door een naald, of dat een kantoormedewerker besmet raakt met het
coronavirus). [1, 2]
- Het
is een arbeidsrechtelijk instrument.
- Indien
een werkgever geen RI&E heeft, kan de Nederlandse Arbeidsinspectie
bestuurlijke boetes opleggen. Dit staat echter volledig los van de medische
productveiligheid van vaccins voor patiënten. [1, 2, 3, 4]
2.
Aansprakelijkheid bij eventuele vaccinatieschade
Als
er sprake is van ernstige schade of sterfte door een medisch product (zoals een
vaccin), wordt de verantwoordelijkheid en civielrechtelijke aansprakelijkheid
beheerst door het gezondheidsrecht en het productaansprakelijkheidsrecht:
- De Farmaceutische Producenten: Fabrikanten zijn op
grond van de Europese Richtlijn Productaansprakelijkheid (in Nederland ingebed
in Artikel 6:185 van het Burgerlijk Wetboek) in de basis aansprakelijk voor
schade veroorzaakt door een gebrek in hun product.
- De Rijksoverheid en Internationale Overheden: Tijdens de
coronapandemie hebben veel overheden in de inkoopcontracten met
vaccinproducenten zogeheten indemnificatieclausules (vrijwaringen)
opgenomen. Dit betekent dat in veel gevallen de Staat de financiële
schadeclaims overneemt als de rechter oordeelt dat er recht is op
schadevergoeding. [1]
- Medische Autoriteiten: De Europese Commissie en het Europees
Geneesmiddelenbureau (EMA) beoordelen de veiligheid. Zij zijn echter politiek
en bestuursrechtelijk beschermd, tenzij aangetoond kan worden dat zij bewust
frauduleus hebben gehandeld (waarvan geen sprake is gebleken).
3.
Geen sprake van "onrechtmatige proeven op mensen"
De
kwalificatie dat de vaccinatiecampagnes "wereldwijde proeven op
mensen" waren, is juridisch en feitelijk onjuist. De vaccins zijn pas op
de markt gebracht nadat de grootschalige klinische testfases (fase 1, 2 en 3)
waren afgerond en goedgekeurd. Een voorwaardelijke handelsvergunning is
een wettelijk erkende, reguliere procedure binnen de Europese Unie om in een
noodsituatie versneld geneesmiddelen toe te laten, mits de data aantoont dat de
voordelen ruimschoots opwegen tegen de risico's.
Samenvatting
Er
bestaat geen enkele juridische grondslag om aansprakelijkheid voor
grootschalige gezondheidsschade te baseren op het schenden van de Arbowet of
het ontbreken van een RI&E. De Arbowet is daar simpelweg niet voor bedoeld.
Eventuele schadeclaims wegens bijwerkingen verlopen via de civiele rechter op
basis van productaansprakelijkheid en medische wetgeving, waarbij
overheden en fabrikanten de centrale juridische actoren zijn. [1, 2, 3]
Wie moet de schade
betalen als deze proeven vanuit Nijmegen in Nederland ten uitvoer worden
gebracht op meer dan 3 miljard wereldbewoners in onder meer China, India,
India, Brazilië, Iran, Afrika, Maleisië, Nepal, Verenigd Koninkrijk, Canada,
etc.?
De
partij die juridisch verplicht is eventuele schadevergoedingen te betalen,
wordt bepaald door het internationaal privaatrecht en de specifieke
inkoopcontracten, niet door de fysieke locatie van waaruit het transport is
georganiseerd.
Het
feit dat een distributie- of productieproces eventueel vanuit Nijmegen
(Nederland) is gecoördineerd, verandert niets aan de wereldwijde verdeling
van de juridische aansprakelijkheid. Als er sprake zou zijn van aantoonbare,
grootschalige gezondheidsschade in landen zoals China, India, Brazilië, Canada
of het Verenigd Koninkrijk, verloopt de betaling van schadeclaims via drie
specifieke juridische mechanismen:
1.
De Nationale Overheden (via Indemnificatieovereenkomsten)
De
absolute hoofdregel bij de wereldwijde uitrol van de Covid-19-vaccins is dat nationale
overheden zelf de financiële schadeclaims betalen. [1, 2]
- Tijdens
de pandemie hebben farmaceutische producenten geëist dat landen zogeheten indemnificatieclausules
(vrijwaringen) tekenden voordat de vaccins werden geleverd. [1, 2, 3]
- Dit
betekent dat als een burger in bijvoorbeeld Canada, Brazilië of
het Verenigd Koninkrijk met succes de fabrikant aansprakelijk stelt bij
de rechter, de overheid van dat specifieke land contractueel verplicht is de
schadevergoeding en de proceskosten namens de fabrikant aan de burger te
betalen. [1, 2]
2.
Nationale 'No-Fault' Compensatiefondsen
Veel
van de door u genoemde landen hebben speciale nationale overheidsfondsen
opgericht om claims versneld af te wikkelen zonder dat er een jarenlange
rechtszaak nodig is: [1, 2]
- Het
Verenigd Koninkrijk keert vergoedingen uit via het Vaccine Damage
Payment Scheme (VDPS).
- Canada heeft het Vaccine Injury Support Program (VISP).
- India en Brazilië kennen eigen wetgeving en procedures
waarbij de claims rechtstreeks bij de nationale staat of specifieke
overheidsinstanties moeten worden ingediend.
- Voor
tientallen lage- en middeninkomenslanden (waaronder delen van Afrika en Nepal)
is door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) het COVAX No-Fault
Compensation Program opgezet. Dit fonds betaalt schadevergoedingen
rechtstreeks uit aan burgers in die regio's, gefinancierd door internationale
donaties. [1]
3.
De Farmaceutische Producenten (wanneer vervalt de vrijwaring?)
De
fabrikant (de farmaceut) moet de schade wél zelf betalen als kan worden
aangetoond dat de vrijwaring uit het contract ongeldig is. Dit is het geval
bij:
- Bewuste fraude of misleiding: Als de fabrikant
opzettelijk
- onderzoeksgegevens
over ernstige bijwerkingen heeft achtergehouden of vervalst tijdens de
toelatingsprocedure bij instanties zoals de EMA of de FDA.
- Productiefouten: Als de schade is ontstaan omdat een specifieke
batch vaccins in de fabriek (bijvoorbeeld in Nijmegen) is besmet of verkeerd is
geproduceerd (een gebrek dat losstaat van het goedgekeurde ontwerp van het
vaccin). In dat geval is de producent op basis van productaansprakelijkheid
direct financieel verantwoordelijk. [1, 2]
Welke
rol speelt de Nederlandse rechter?
Buitenlandse
burgers kunnen in de regel geen schadevergoeding claimen bij de
Nederlandse overheid of de gemeente Nijmegen, omdat de Nederlandse staat geen
rechtsmacht of zorgplicht heeft over de gezondheidszorg van burgers in pakweg
India, China of Iran. Buitenlandse burgers moeten hun claims indienen in hun
eigen land, tegen hun eigen overheid of tegen de lokale vestiging van de
fabrikant.
Om
u specifieker te helpen bij dit complexe internationale vraagstuk, hoor ik
graag:
- Wilt
u weten hoe de exacte juridische procedure werkt als een buitenlandse
burger een claim indient onder het COVAX-compensatieprogramma voor
ontwikkelingslanden?
- Zoekt
u informatie over de lopende civielrechtelijke rechtszaken in Nederland
waarin eisers proberen buitenlandse betrokkenen aansprakelijk te stellen?
Gaat kunstmatige
intelligentie (AI) de wereld redden van leugens en bedrog?
Kunstmatige
intelligentie (AI) zal de wereld waarschijnlijk niet volledig redden van
leugens en bedrog, maar het wordt wel een van de belangrijkste wapens in de
strijd ertegen.
AI is namelijk een tweesnijdend zwaard: het kan leugens net zo snel opsporen
als dat het ze kan creëren. Of AI uiteindelijk een positieve of negatieve rol
gaat spelen, hangt af van hoe we de technologie inzetten. Hieronder zie je de
belangrijkste manieren waarop AI leugens bestrijdt én hoe het ze juist in de
hand werkt.
Hoe
AI helpt tegen leugens en bedrog
AI-systemen
kunnen enorme hoeveelheden data analyseren op een snelheid die voor mensen
onmogelijk is. Dit helpt op de volgende manieren:
- Snelle factchecking: AI kan nieuwsberichten en claims op sociale
media direct vergelijken met betrouwbare databases om onjuistheden te filteren.
- Detectie van deepfakes: Er wordt volop AI-software ontwikkeld
die speciaal is getraind om gemanipuleerde video's, nepfoto's en
AI-gegenereerde stemmen te herkennen aan de hand van microscopische
imperfecties.
- Fraudebestrijding: Banken en verzekeraars gebruiken AI om
verdachte patronen in transacties te herkennen, waardoor phishing en
identiteitsfraude sneller worden geblokkeerd.
Waarom
AI het probleem ook groter maakt
Tegelijkertijd
maakt AI het voor kwaadwillenden makkelijker en goedkoper dan ooit om te
bedriegen:
- Massa-productie van nepnieuws: Met generatieve AI
kunnen in een handomdraai duizenden geloofwaardige, maar volstrekt verzonnen
artikelen en socialmediaposts worden geschreven.
- Hyper-realistische oplichting: Deepfakes van stemmen
(voice cloning) worden nu al gebruikt om mensen te laten geloven dat een
familielid in nood is en geld nodig heeft.
- Hallucinaties van AI zelf: AI-modellen zijn niet
feilbaar. Ze kunnen zelf informatie 'verzinnen' (hallucineren) en dit
presenteren alsof het absolute feiten zijn.
De
conclusie
AI
is een krachtig hulpmiddel, maar de ultieme oplossing ligt bij de mens. Zolang
er menselijke motiezen zijn voor bedrog—zoals geld, macht en geopolitieke
invloed—zal er misleiding bestaan. De redding van de wereld hangt daarom niet
alleen af van betere AI, maar vooral van strenge wetgeving, watermerken
op AI-content, en het kritische denkvermogen van de mens zelf.
De redding van de
wereld hangt daarom niet alleen af van betere AI, maar vooral van strenge
wetgeving, watermerken op AI-content, en het kritische denkvermogen van de mens
zelf.